Στην κόρη μου και τις μαθήτριές μου
Αγαπημένες μου!
Σε έναν κόσμο που συχνά προσπαθεί να μας βάλει σε καλούπια και να μας επιβάλλει συγκεκριμένα πρότυπα, θα ήθελα να σας υπενθυμίσω πόσο μοναδικές και ξεχωριστές είστε. Η εμφάνισή σας είναι ένας τρόπος έκφρασης, αλλά δεν καθορίζει την αξία σας. Η πραγματική ομορφιά πηγάζει από μέσα σας, από τον τρόπο που σκέφτεστε, αγαπάτε, δημιουργείτε και αγωνίζεστε για τα όνειρά σας.
Είναι σημαντικό να αγαπάτε και να αποδέχεστε τον εαυτό σας όπως είναι, με όλες του τις διαφορές και τις ιδιαιτερότητες. Να θυμάστε ότι η δύναμη της διαφορετικότητας είναι αυτή που κάνει τον κόσμο μας τόσο πλούσιο και ενδιαφέρον. Έχετε το θάρρος να είστε αυθεντικές και να εκφράζετε τον εαυτό σας όπως εσείς επιθυμείτε, χωρίς να φοβάστε την κριτική ή την απόρριψη.
Η μόδα και οι τάσεις μπορεί να αλλάζουν, αλλά η ουσία σας, οι αξίες και η προσωπικότητά σας είναι αυτά που θα σας συντροφεύουν για πάντα. Μην ξεχνάτε ότι είστε πολύ περισσότερα από την εμφάνισή σας. Είστε δυνατές, ικανές και αξίζετε να αγαπηθείτε για αυτό που είστε.
Σας ενθαρρύνω να εξερευνήσετε τον εαυτό σας, να ανακαλύψετε τα ταλέντα και τις δυνατότητές σας, και να μην φοβηθείτε να είστε διαφορετικές. Η μοναδικότητά σας είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορείτε να προσφέρετε στον κόσμο.
Στους δρόμους των πόλεων, οι νέοι περιφέρονται, θυμίζοντας στρατιές από άβουλα «προβατάκια» της μόδας. Κάθε τους βήμα φέρνει στο προσκήνιο μια ομοιογενή κουλτούρα, όπου το στυλ και η εμφάνιση καθορίζονται από αόρατους κανόνες, δημιουργώντας ένα σχεδόν υποχρεωτικό ντύσιμο.
Παρατηρεί κανείς αμέτρητα κορίτσια, ηλικίας 12 έως 20 ετών, να υιοθετούν το ίδιο πρότυπο εμφάνισης: μακριά μαλλιά, προσεγμένα νύχια, κοντά σορτσάκια και crop tops. Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται συνεχώς, σαν να πρόκειται για ένα λόχο νεοσύλλεκτων, που ακολουθεί πιστά το στυλ που επιβάλλουν οι trendsetters.
Τα κορίτσια φαίνεται να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των fashionistas που τους υπαγορεύουν το "σωστό" τρόπο για να αναδείξουν τη θηλυκότητά τους, χωρίς να συνειδητοποιούν την έλλειψη μοναδικότητας σε αυτήν την ομοιομορφία.
Αυτή η εικόνα, που ίσως θα θεωρούσαμε φυσιολογική σε έναν διαφορετικό βαθμό, έχει λάβει πλέον δυστοπικές διαστάσεις. Η ομαδική υιοθέτηση μιας συγκεκριμένης μόδας καταδεικνύει την ανάγκη των νέων για αποδοχή και ένταξη σε μια κοινωνία που συχνά επιβάλλει συγκεκριμένα πρότυπα, χωρίς να αφήνει χώρο για προσωπική έκφραση και διαφορετικότητα.
Είναι ενδιαφέρον το πώς αυτό το φαινόμενο παρατηρείται σε μεγάλο βαθμό στη χώρα μας, σε αντίθεση με άλλες πόλεις του εξωτερικού όπου, παρόλο που οι νέοι ακολουθούν τάσεις, το κάνουν με ένα πιο προσωπικό στυλ. Αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με μια σειρά ερωτημάτων: Πού οφείλεται αυτή η έλλειψη προσωπικής αισθητικής; Γιατί υπάρχει μια τέτοια ανάγκη για ομοιομορφία και συμμόρφωση σε ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς;
Ίσως η απάντηση να βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης προωθούν και εξιδανικεύουν συγκεκριμένες εικόνες, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση για το τι είναι πραγματικά όμορφο ή αποδεκτό. Τα νέα παιδιά, που βρίσκονται σε μια ευαίσθητη φάση διαμόρφωσης της ταυτότητάς τους, πέφτουν θύματα αυτής της πίεσης για να μοιάζουν με το πρότυπο που προβάλλεται ως ιδανικό. Η υπερβολική ομοιομορφία και η συμμόρφωση δεν αφήνουν περιθώρια για δημιουργική σκέψη, για αναζήτηση της ατομικότητας και της μοναδικότητας που χαρακτηρίζει τον καθένα.
Αυτή η κατάσταση, λοιπόν, μας καλεί να αναλογιστούμε τον ρόλο μας ως κοινωνία. Πώς μπορούμε να ενθαρρύνουμε τους νέους να εκφράσουν τον εαυτό τους με αυθεντικότητα και να αντισταθούν στην πίεση της μαζικής κουλτούρας; Πώς μπορούμε να προωθήσουμε την ιδέα ότι η πραγματική ομορφιά πηγάζει από τη διαφορετικότητα και την αυθεντικότητα; Το να βοηθήσουμε τα νέα παιδιά να αναπτύξουν μια πιο υγιή σχέση με την εμφάνισή τους και να κατανοήσουν ότι η μόδα είναι ένα παιχνίδι έκφρασης και όχι μια επιβεβλημένη νόρμα, είναι μια πρόκληση που αξίζει να αναλάβουμε.
Με αγάπη και περηφάνια, Γιάννης Σταμενίτης καθηγητής εικαστικής αγωγής
