Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

 Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης εορτάζεται στις 21 Μαρτίου και ανακηρύχθηκε από την Εκπαιδευτική Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών το 1999 «με στόχο να υποστηρίξει τη γλωσσική πολυμορφία μέσω της ποιητικής έκφρασης και να αυξήσει την ευκαιρία να ακουστούν οι γλώσσες που απειλούνται με εξαφάνιση».

Μια μέρα ακόμα στο ημερολόγιο; Ή μια ρωγμή; Ο ποιητής δεν γράφει για να γιορτάσει. Γράφει γιατί αλλιώς θα σκάσει. Η ποίηση δεν είναι λέξεις, είναι κατάλοιπα, είναι ό,τι έμεινε όταν κάηκε το μέσα σου και δεν βρέθηκε κανείς να το σβήσει. Είναι το αρχείο του φόβου, το αποτύπωμα του τραύματος, η μνήμη που αρνείται να πεθάνει.

Δεν είναι ακόμη μια όμορφη μέρα, μην την κάνεις όμορφη, άστην να στάζει. Σε μια κοινωνία που εκπαιδεύει τη σιωπή, η ποίηση είναι θόρυβος. Σε μια πραγματικότητα που κανονικοποιεί το τραύμα, η ποίηση είναι απόδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά. Μην ψάχνεις ρίμες, ψάχνε ρήγματα, εκεί που σπάει η εικόνα, εκεί που η λέξη δεν φτάνει και παρ’ όλα αυτά γράφεται.

Σήμερα δεν σου λέω να γράψεις το ποίημα της ζωής σου. Σήμερα σου λέω να μην καταπιείς άλλο, να μην αφήσεις αυτό που σε κατατρώει να ξεράσει από βουλιμία. Βγάλ’ το από μέσα σου, όσο άσχημα μπορείς. Ωμά, αληθινά, άσε τις λέξεις να ζέχνουν, από αυτό που μέσα βρίσκεται σε αποσύνθεση. Άσε τη μυρουδιά της πτωμαΐνης να σκεπάσει το κενοτάφιο που σου φτιάξανε.

Αυτό είναι ποίηση κι αν πάλι όχι απλά αγάπα και μύρισε το πρώτο λουλούδι της άνοιξης.

Mr Pos Fluxus

Ύβρις και Μνήμη: Η Φωνή των Αρχαίων σε Έναν Σύγχρονο Πόλεμο

Ύβρις και Μνήμη: Η Φωνή των Αρχαίων σε Έναν Σύγχρονο Πόλεμο

Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που ο κόσμος μοιάζει να κρατά την ανάσα του. Στιγμές που οι λέξεις «ανθρωπιά», «δίκαιο» και «πολιτισμός» δοκιμάζονται όχι στα βιβλία, αλλά μέσα στη φωτιά της πραγματικότητας. Στις εικόνες που φτάνουν από τη Gaza Strip, τη Beirut και την Tehran, δεν βλέπει κανείς μόνο γεωπολιτικές συγκρούσεις. Βλέπει την ανθρώπινη συνείδηση να στέκεται μπροστά σε έναν καθρέφτη. Τότε γεννιέται ένα ερώτημα, τι θα έλεγαν οι παλιοί φιλόσοφοι, εκείνοι που πρώτοι προσπάθησαν να κατανοήσουν το δίκαιο, την εξουσία και την ανθρώπινη φύση;

Ίσως ο Σωκράτης να στεκόταν στην αγορά και να ρωτούσε με τη γνώριμη επιμονή του: «Τι είναι δίκαιο; Και για ποιον ισχύει; Για όλους ή μόνο για τους ισχυρούς;» Γιατί σήμερα, μέσα στα ερείπια και στις φλόγες, πολλοί νιώθουν ότι κάτι ακόμη έχει πεθάνει. Όχι μόνο άνθρωποι και πόλεις, αλλά και ένας μύθος, ο μύθος μιας Δύσης που μιλούσε για καθολικά ανθρώπινα δικαιώματα και διεθνές δίκαιο. Για χρόνια ακούγαμε ότι οι αξίες αυτές είναι ο πυρήνας του σύγχρονου πολιτισμού. Ότι ισχύουν για κάθε άνθρωπο, σε κάθε γωνιά του κόσμου. Κι όμως, η πραγματικότητα συχνά μοιάζει να δείχνει πως τα ανθρώπινα δικαιώματα αρχίζουν και τελειώνουν εκεί όπου τελειώνουν και τα γεωπολιτικά συμφέροντα. Νοσοκομεία καίγονται. Σχολεία γίνονται στόχοι. Παιδιά θάβονται κάτω από τα ερείπια. Την ίδια στιγμή οι ισχυροί του κόσμου μιλούν για ισορροπίες, στρατηγικές και «αναγκαίες επιλογές». Λέξεις ψυχρές, σχεδόν άψυχες, μπροστά στο βάρος της ανθρώπινης απώλειας.

Ίσως τότε ο Πλάτων να έλεγε ότι οι κοινωνίες που κυβερνώνται από το συμφέρον και όχι από τη σοφία μοιάζουν με πλοία χωρίς αληθινό κυβερνήτη. Η δύναμη καθορίζει την πορεία, όχι η δικαιοσύνη. Κάπου ανάμεσα στους ισχυρούς του κόσμου, ο Διογένης ο Κυνικός ίσως να περπατούσε κρατώντας το φανάρι του μέσα στο φως της ημέρας, λέγοντας ειρωνικά: «Ψάχνω άνθρωπο… αλλά βλέπω μόνο συμφέροντα.»

Ο Επίκουρος, που πίστευε ότι ο σκοπός της ζωής είναι η αταραξία, η ειρήνη της ψυχής και η απουσία του φόβου, ίσως να κοιτούσε τον κόσμο με βαθιά λύπη. Θα έλεγε ότι οι άνθρωποι κυνηγούν την εξουσία, τον πλούτο και την κυριαρχία, νομίζοντας πως έτσι θα βρουν ασφάλεια. Στην πραγματικότητα όμως δημιουργούν περισσότερο φόβο, περισσότερο πόνο και περισσότερη δυστυχία. Για τον Επίκουρο, μια κοινωνία που ζει μέσα στον πόλεμο και στον τρόμο είναι μια κοινωνία που έχει χάσει τον δρόμο προς την ευτυχία. Θα θύμιζε ίσως κάτι απλό αλλά θεμελιώδες, ότι η ευτυχία του ανθρώπου βρίσκεται στη γαλήνη, στη φιλία και στην απουσία της βίας.

Ο Ηράκλειτος, από την άλλη, ο σκοτεινός φιλόσοφος της Εφέσου, ίσως να έβλεπε σε όλα αυτά μια ακόμη έκφραση του αιώνιου νόμου της σύγκρουσης. Έγραψε ότι «πόλεμος πατήρ πάντων», εννοώντας ότι η σύγκρουση είναι δύναμη που γεννά μεταβολή στον κόσμο. Όμως ο Ηράκλειτος δεν εξυμνούσε την καταστροφή, μιλούσε για τον λόγο, τον βαθύτερο νόμο που διέπει την αρμονία του κόσμου. Ίσως λοιπόν να έλεγε ότι οι άνθρωποι βλέπουν μόνο τη φωτιά της σύγκρουσης, αλλά δεν κατανοούν τον λόγο που θα μπορούσε να φέρει ισορροπία.

Αν οι αρχαίοι ποιητές και μυθοπλάστες έβλεπαν τον κόσμο σήμερα, ίσως δεν θα έγραφαν πολιτικά κείμενα. Θα έγραφαν τραγωδίες και μύθους, γιατί εκεί μπορούσαν να μιλήσουν για την αλαζονεία της δύναμης, για τον πόνο των ανθρώπων και για τα όρια που ξεχνά ο άνθρωπος. Οι μεγάλοι τραγικοί, όπως ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης, ίσως να έστηναν μια σκηνή όπου οι ισχυροί αποφασίζουν για πόλεμο και οι λαοί πληρώνουν το τίμημα.

Ο Αισχύλος θα μιλούσε για ύβρη. Για την αλαζονεία της εξουσίας που πιστεύει πως είναι πάνω από τον νόμο. Και στο τέλος της τραγωδίας θα ερχόταν η Νέμεση, γιατί στην αρχαία σκέψη καμία ύβρις δεν μένει χωρίς συνέπειες.

Ο Σοφοκλής ίσως θα έβαζε στο κέντρο έναν άνθρωπο που προσπαθεί να κρατήσει το δίκαιο μέσα σε έναν κόσμο εξουσίας. Όπως στην Αντιγόνη, όπου ο ανθρώπινος νόμος συγκρούεται με τον νόμο της συνείδησης.

Ο Ευριπίδης, πιο ανθρώπινος και πιο σκληρός με την πραγματικότητα, θα έδινε φωνή στους αδύναμους, στις μάνες, στα παιδιά, στους ανθρώπους που χάνουν τα σπίτια και τη ζωή τους μέσα στον πόλεμο. Γιατί για τον Ευριπίδη η τραγωδία δεν ήταν η δόξα των ηρώων, αλλά ο πόνος των ανθρώπων.

Και ο Αίσωπος; Αν ο Αίσωπος έβλεπε τον σημερινό κόσμο, δεν θα έγραφε ίσως μεγάλες ομιλίες. Θα έγραφε έναν μύθο.
Ίσως κάτι σαν αυτό. Μια μέρα, τα λιοντάρια αποφάσισαν να πολεμήσουν για το ποιο είναι το πιο δυνατό. Τα βουβάλια, οι λύκοι και οι αετοί πήραν θέση γύρω τους. Η μάχη κράτησε μέρες. Όταν τελείωσε, τα λιοντάρια ακόμη συζητούσαν ποιο κέρδισε. Όμως στο λιβάδι γύρω τους τα μικρά ζώα είχαν χαθεί, τα νερά είχαν θολώσει και η γη είχε καεί. Τότε μια μικρή αλεπού είπε: «Οι δυνατοί πολέμησαν για τη δύναμή τους. Αλλά ο κόσμος χάθηκε για όλους.»

Θα μας έδιναν το τελικό δίδαγμα: Όταν οι ισχυροί πολεμούν για τη δόξα τους, το τίμημα το πληρώνουν πάντα οι αδύναμοι. Ίσως λοιπόν οι τραγικοί και ο Αίσωπος να έλεγαν το ίδιο πράγμα με διαφορετικό τρόπο, ότι ο άνθρωπος ξεχνά εύκολα το μέτρο. Όταν το μέτρο χαθεί, τότε η ιστορία, όπως και οι τραγωδίες, αρχίζουν να επαναλαμβάνεται. Γιατί για τους αρχαίους Έλληνες η δύναμη χωρίς δικαιοσύνη δεν ήταν αρετή, ήταν ύβρις και η ύβρις, όπως δίδαξαν οι τραγωδίες και η φιλοσοφία τους, αργά ή γρήγορα καλεί τη νέμεση. Ίσως λοιπόν το βαθύτερο ερώτημα της εποχής μας να μην είναι ποιος θα νικήσει σε έναν πόλεμο. Αλλά αν ο κόσμος θα μπορέσει να θυμηθεί ξανά κάτι πιο απλό και πιο δύσκολο μαζί, ότι η αξία μιας ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να μετριέται με σύνορα, συμφέροντα ή συμμαχίες. Γιατί όταν καίγονται νοσοκομεία και σχολεία, δεν καταστρέφονται μόνο πόλεις. Καταρρέουν και οι μύθοι πάνω στους οποίους στηρίχθηκε ο σύγχρονος κόσμος και τότε η ανθρωπότητα μένει ξανά μπροστά στην ίδια παλιά φιλοσοφική ερώτηση, θα επιλέξει τη δύναμη ή τη δικαιοσύνη;

Mr Post Fluxus

8 Μαρτίου / Ημέρα Μνήμης αγώνα και αξιοπρέπειας

8 Μαρτίου / Ημέρα Μνήμης αγώνα και αξιοπρέπειας

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας είναι μια ημέρα μνήμης για τους αγώνες των γυναικών για δικαιώματα, εργασία, αξιοπρέπεια και ισότητα. Στην Ελλάδα, ένας από τους πρώτους αυτούς αγώνες καταγράφηκε στον Πειραιά, στις 13 Απριλίου 1892.
Εκείνη την εποχή, στη συνοικία της Λεύκας, λειτουργούσε το μεγάλο υφαντουργείο των Αδελφοί Ρετσίνα, μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες της χώρας. Στα εργοστάσια αυτά εργάζονταν κυρίως γυναίκες και παιδιά από φτωχές οικογένειες. Πολλά κορίτσια ξεκινούσαν να δουλεύουν από οκτώ ή δέκα ετών, δουλεύοντας 10 έως 14 ώρες την ημέρα για ελάχιστα χρήματα.
Οι γυναίκες πληρώνονταν πολύ λιγότερο από τους άνδρες και συχνά ολόκληρες οικογένειες ζούσαν από το πενιχρό μεροκάματο μιας εργάτριας. Την άνοιξη του 1892 η διοίκηση του εργοστασίου ανακοίνωσε μια νέα μείωση μισθών, για κάθε τόπι υφάσματος η αμοιβή θα έπεφτε από 80 σε 65 λεπτά. Τότε συνέβη κάτι πρωτοφανές για την Ελλάδα της εποχής. Το πρωί της 13ης Απριλίου, περίπου εξήντα εργάτριες αρνήθηκαν να μπουν στο εργοστάσιο. Συγκεντρώθηκαν όλες μαζί κοντά στη Λάκκα Βάβουλα και αποφάσισαν να κάνουν κάτι που μέχρι τότε έμοιαζε αδιανόητο, να απεργήσουν. Δεν είχαν σωματεία, δεν είχαν οργανωμένη υποστήριξη. Ήταν γυναίκες που πάλευαν καθημερινά για τον επιούσιο. Παρ’ όλα αυτά, στάθηκαν όλες μαζί απέναντι στη διοίκηση και ζήτησαν να ακυρωθεί η μείωση του μισθού τους. Οι εφημερίδες της εποχής έγραψαν πως οι εργάτριες «εργάζονται όλη την ημέρα για να κερδίσουν τον άρτον τους, ενώ οι εργοστασιάρχες πλουτίζουν από τον ιδρώτα τους». Έτσι καταγράφηκε η πρώτη απεργία γυναικών στην Ελλάδα.
Λίγα χρόνια αργότερα, οι αγώνες των γυναικών θα αποκτούσαν διεθνή διάσταση. Το 1910, η Γερμανίδα επαναστάτρια Clara Zetkin πρότεινε στη Διεθνή Διάσκεψη Γυναικών την καθιέρωση μιας παγκόσμιας ημέρας αφιερωμένης στους αγώνες των γυναικών. Δίπλα της στάθηκε και η σπουδαία μαρξίστρια επαναστάτρια Rosa Luxemburg. Λίγα χρόνια μετά, στις 8 Μαρτίου 1917, οι γυναίκες της Πετρούπολη βγήκαν στους δρόμους ζητώντας «ψωμί και ειρήνη», μια διαδήλωση που έγινε σπίθα για την Ρωσική Επανάσταση του 1917. Από τις εργάτριες των εργοστασίων του Πειραιά μέχρι τις διαδηλώτριες της Ρωσίας και τις Σουφραζέτες της Ευρώπης, η ιστορία της 8ης Μαρτίου γράφτηκε από γυναίκες που αρνήθηκαν να σιωπήσουν.
Η ημέρα αυτή αναγνωρίστηκε επίσημα το 1975 από τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ως διεθνής ημέρα μνήμης και αγώνα. Γιατί η ιστορία έχει δείξει κάτι απλό αλλά βαθιά αληθινό, ότι ακόμη και οι άνθρωποι που φαίνονται πιο αδύναμοι, όταν υψώνουν τη φωνή τους μαζί, μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο.

εικόνες:
13 Απρίλη 1892 - Η πρώτη απεργία γυναικών στην Ελλάδα. Έργο του εικαστικού Γιάννη Σταμενίτη για την Ρόζα Λούξεμπουργκ. Διαδήλωση των γυναικών για ψωμί και ειρήνη - 8 Μαρτίου 1917, Πετρούπολη, Ρωσία. Γερμανική αφίσα της 8ης Μαρτίου 1914 για την απαίτηση του δικαιώματος των γυναικών να ψηφίζουν. Η αφίσα απαγορεύθηκε στη Γερμανική Αυτοκρατορία. Η Άννυ Κένυ και η Κρίσταμπελ Πάνκχερστ κάνοντας εκστρατεία για τις Σουφραζέτες. Η Κλάρα Τσέτκιν και η Ρόζα Λούξεμπουργκ τον Ιανουάριο του 1910.

Mr Post Fluxus

Ο αόρατος εκφοβισμός στο σχολείο και ο ρόλος του εκπαιδευτικού σε μια κοινωνία χωρίς χρόνο

Ο αόρατος εκφοβισμός στο σχολείο και ο ρόλος του εκπαιδευτικού 
σε μια κοινωνία χωρίς χρόνο

Στις συζητήσεις για τον εκφοβισμό στο σχολείο, η προσοχή στρέφεται συνήθως στους μαθητές. Μιλάμε για παιδιά που υφίστανται ειρωνείες, αποκλεισμό ή πίεση από συνομηλίκους τους και προσπαθούμε να βρούμε τρόπους προστασίας και στήριξης. Ωστόσο, το σχολείο δεν λειτουργεί απομονωμένο από την κοινωνία. Είναι ένας καθρέφτης της. Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ο εκφοβισμός δεν εμφανίζεται μόνο στις σχέσεις μεταξύ μαθητών, αλλά συχνά αγγίζει και τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς.

Στην ελληνική κοινωνία των τελευταίων χρόνων, ο χρόνος της οικογένειας με τα παιδιά μοιάζει να συρρικνώνεται. Οι απαιτήσεις της εργασίας, οι οικονομικές δυσκολίες και ο γρήγορος ρυθμός της καθημερινότητας αφήνουν όλο και λιγότερο χώρο για ουσιαστική επικοινωνία μέσα στο σπίτι. Ο ποιοτικός χρόνος, εκείνος ο χρόνος της συζήτησης, της προσοχής και της συναισθηματικής παρουσίας, γίνεται όλο και πιο περιορισμένος. Τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε ένα περιβάλλον όπου οι ενήλικες γύρω τους συχνά προσπαθούν απλώς να προλάβουν τις υποχρεώσεις της ημέρας.

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, το σχολείο αποκτά έναν ρόλο που ξεπερνά την απλή μετάδοση γνώσεων. Για πολλά παιδιά, γίνεται ένας χώρος όπου αναζητούν προσοχή, κατανόηση ή ακόμη και όρια που δεν βρίσκουν πάντα αλλού. Ο εκπαιδευτικός βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο αυτής της πραγματικότητας. Καλείται να διδάξει, να διαχειριστεί συμπεριφορές, να ακούσει, να καθοδηγήσει και να κρατήσει ισορροπίες μέσα σε μια τάξη που αντανακλά τις δυσκολίες της κοινωνίας.

Σε αυτό το περιβάλλον, η πίεση προς τον εκπαιδευτικό μπορεί να εμφανιστεί με πολλούς τρόπους. Μερικές φορές εκδηλώνεται μέσα από τη συμπεριφορά των μαθητών που δοκιμάζουν τα όρια. Άλλες φορές μέσα από την αμφισβήτηση της παιδαγωγικής του κρίσης ή μέσα από απαιτήσεις γύρω από τη βαθμολογία και τη διαχείριση της τάξης. Δεν είναι πάντα μια ανοιχτή σύγκρουση. Συχνά παίρνει τη μορφή συνεχών πιέσεων, ειρωνικών σχολίων ή υποτίμησης του ρόλου του.

Παράλληλα, ο ίδιος ο εκπαιδευτικός λειτουργεί μέσα σε ένα σύστημα αυξημένων διοικητικών απαιτήσεων και ευθυνών. Προγράμματα, αξιολογήσεις, γραφειοκρατικές διαδικασίες και συνεχείς υποχρεώσεις δημιουργούν ένα πλαίσιο όπου η εργασία του γίνεται ακόμη πιο απαιτητική. Έτσι, ο εκπαιδευτικός καλείται να ανταποκριθεί ταυτόχρονα σε παιδαγωγικές, κοινωνικές και διοικητικές προσδοκίες.

Ο εκφοβισμός στο σχολείο, επομένως, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο ως ένα πρόβλημα ανάμεσα στους μαθητές. Είναι ένα φαινόμενο που συνδέεται με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον και τις πιέσεις που βιώνουν όλοι όσοι συμμετέχουν στη σχολική κοινότητα. Όταν η κοινωνία αφήνει όλο και λιγότερο χώρο για τα παιδιά και τις σχέσεις γύρω τους, τότε οι εντάσεις και οι δυσκολίες μεταφέρονται αναπόφευκτα και στο σχολείο.

Η αντιμετώπιση του εκφοβισμού απαιτεί, επομένως, μια πιο συνολική ματιά. Ένα σχολείο που επιδιώκει να προστατεύσει τα παιδιά οφείλει ταυτόχρονα να στηρίζει και τον εκπαιδευτικό. Γιατί ένας εκπαιδευτικός που εργάζεται σε περιβάλλον σεβασμού και εμπιστοσύνης μπορεί να δημιουργήσει σχέσεις ουσιαστικές με τους μαθητές του.

Ίσως τότε το σχολείο να γίνει όχι μόνο ένας χώρος μάθησης, αλλά και ένας χώρος όπου τα παιδιά θα βρίσκουν αυτό που πολλές φορές λείπει από την καθημερινότητα της κοινωνίας, χρόνο, προσοχή και σεβασμό. Γιατί ο εκφοβισμός δεν αντιμετωπίζεται μόνο με κανόνες, αντιμετωπίζεται κυρίως με ανθρώπινες σχέσεις που χτίζονται με φροντίδα και παρουσία.

Γιάννης Σταμενίτης: Kαθηγητής Eικαστικών / Aισθητικής Aγωγής 

war / no more trouble

war / no more trouble

Η ανθρωπότητα στέκεται ξανά μπροστά στον ίδιο καθρέφτη, έναν καθρέφτη γεμάτο καπνό, ερείπια και ψέματα. Κάπου πέφτουν βόμβες, κάπου καίγονται σπίτια, κάπου άνθρωποι τρέχουν να σωθούν. Και την ίδια στιγμή, σε άλλα σπίτια, σε άλλες πόλεις, οι οθόνες φωτίζουν σαλόνια. Τα δελτία ειδήσεων μετατρέπουν τον πόλεμο σε θέαμα και οι εικόνες περνούν γρήγορα, σαν να είναι απλώς άλλο ένα επεισόδιο μιας σειράς. Κι εμείς, καθηλωμένοι στους καναπέδες μας, τρώμε ποπ κορν και πίνουμε πορτοκαλάδα, λέγοντας στον εαυτό μας ότι όλα αυτά συμβαίνουν κάπου μακριά. Μακριά… μέχρι να πλησιάσουν.

Γιατί κάθε πόλεμος ξεκινά πάντα με το ίδιο μεγάλο ψέμα. Τον ονομάζουν «άμυνα», τον ονομάζουν «ασφάλεια», τον ονομάζουν ακόμη και «ειρήνη». Πόλεμος στο όνομα της ειρήνης, η πιο παλιά και πιο βρώμικη απάτη της ιστορίας. Πίσω από τις λέξεις στέκονται τα ίδια πρόσωπα, κυβερνήσεις, στρατηγοί, εταιρείες όπλων, συμφέροντα που μυρίζουν κέρδος μέσα στον καπνό των εκρήξεων. Για αυτούς ο πόλεμος είναι επένδυση, είναι συμβόλαια, αγορές, γεωπολιτικά παιχνίδια. Για τους λαούς όμως είναι τάφοι.

Τα σκυλιά του πολέμου γρυλίζουν ξανά, δείχνοντας τα δόντια τους λυσσασμένα για εξουσία, για έλεγχο, για κέρδος. Δεν πολεμούν οι ίδιοι, στέλνουν άλλους να πεθάνουν. Και την ίδια στιγμή περιμένουν από τους λαούς να παρακολουθούν σιωπηλοί, από τους καναπέδες τους, σαν να πρόκειται για μια μακρινή ιστορία που δεν τους αφορά. Όμως η ιστορία έχει δείξει κάτι απλό και σκληρό, κανένας πόλεμος δεν σταματά από μόνος του. Σταματά μόνο όταν οι λαοί αρνηθούν να τον υπηρετήσουν.

Οι άνθρωποι δεν έχουν τίποτα να μοιράσουν μεταξύ τους. Δεν έχουν λόγο να σκοτωθούν. Οι μόνοι που έχουν λόγο είναι εκείνοι που μετρούν κέρδη πάνω από τα πτώματα. Γι’ αυτό η απάντηση δεν μπορεί να είναι η αδιαφορία. Η απάντηση πρέπει να είναι καθαρή και αδιαπραγμάτευτη: καμία δικαιολογία για τον πόλεμο, καμία ανοχή στα ψέματά του. Μόνο ειρήνη, γιατί κάθε άλλη επιλογή δεν είναι τίποτα περισσότερο από έναν ακόμη τάφο για την ανθρωπότητα.

Mr Post Fluxus