Ο Μύθος του Φόβητρου
Μια φορά κι έναν καιρό, ένας αγρότης αποφάσισε να σπείρει το χωράφι του με καλαμπόκι, έτοιμος να γιορτάσει τη γονιμότητα της γης και να ονειρευτεί χρυσούς καρπούς. Οι σπόροι του ήταν εκλεκτοί, το χώμα πλούσιο, και ο ουρανός ανοιχτός στη δημιουργία. Όμως, το βράδυ πριν τη σπορά, η σιωπή του αγρού γέννησε κάτι άλλο: φόβο. Στον ύπνο του, ο αγρότης είδε κοράκια, ένα μαύρο κύμα με πλουμιστά φτερά και σκληρά ράμφη, που κατασπάραζαν το χρυσό χωράφι. Ό,τι ήταν κάποτε γη υπόσχεσης, έγινε ένας τόπος άγονης λήθης, όπου το φως είχε σβήσει για πάντα.
Ξύπνησε ιδρωμένος. Όχι επειδή τα κοράκια είχαν έρθει, αλλά επειδή θα μπορούσαν να έρθουν. Ένας φόβος άυλος, σχεδόν αστείος, τον κυρίευσε. Σκέψεις, άδειες σαν ξηλωμένα πανιά, γέμισαν το μυαλό του: «Πώς να φοβίσω αυτά που δεν υπάρχουν; Πώς να προστατεύσω κάτι που δεν απειλείται;».
Ο αγρότης τότε έπιασε στα χέρια του ξύλα, παλιά ρούχα, σύρματα και σκουριασμένα καρφιά. Δημιούργησε ένα πλάσμα που δεν υπήρχε – μια μορφή που δεν είχε ψυχή, αλλά είχε σκοπό. Το φόβητρο. Στερέωσε αυτό το ξύλινο σαρκίο στη μέση του χωραφιού, κρεμώντας κουρέλια που χόρευαν στον άνεμο σαν σκιές. Ένα άγαλμα φόβου για να διώξει τον φόβο του.
Αλλά ο αγρότης δεν κατάλαβε κάτι: το φόβητρο δεν τρόμαζε τα κοράκια. Δεν τα ενδιέφερε καν. Τρόμαζε τον ίδιο. Το έβλεπε κάθε μέρα, και κάθε φορά θυμόταν την εφιαλτική σκηνή που είχε ονειρευτεί. Το φόβητρο δεν ήταν τίποτα άλλο από την απεικόνιση της δικής του αδυναμίας.
Ο καιρός πέρασε, και το χωράφι γέμισε καλαμπόκια, λαμπερά σαν ήλιοι. Τα κοράκια δεν ήρθαν ποτέ. Όμως ο αγρότης δεν ήταν ευτυχισμένος. Κάθε φορά που έβλεπε το φόβητρο, έβλεπε τον εαυτό του, εγκλωβισμένο σε έναν φόβο που είχε στήσει με τα ίδια του τα χέρια.
Το φόβητρο έμεινε εκεί, όχι για τα κοράκια, αλλά για να θυμίζει στον αγρότη
πως μερικές φορές ο μεγαλύτερος εχθρός μας είναι η ίδια μας η φαντασία. Και
έτσι, αυτό το ξύλινο σαρκίο δεν ήταν τίποτα λιγότερο από έναν καθρέφτη, που του
έλεγε:
«Ο φόβος σου είναι αόρατος, μα πάντα εδώ. Είσαι εσύ.»
Mr Post Fluxus
Εικόνα: Ο Γιάννης Σταμενίτης φέρει πάνω του το κοστούμι του Φόβητρου.
Από την σειρά έργων με τίτλο Φόβητρο / Φόβος / Τραύμα / Μνήμη.
Η φωτογράφιση έγινε από τον Ανδρέα Παπαντρέου.
