Μνήμη και Αντί-Αρχείο: Στα όρια της Αντί-Τέχνης


Μνήμη και Αντί-Αρχείο: Στα όρια της Αντί-Τέχνης

Από τον Mr Post Fluxus

Η «Μνήμη» — μια απρόβλεπτη συνοδοιπόρος, άλλοτε φορτισμένη με χρώματα, άλλοτε κρυμμένη στις σκιές της καθημερινότητας. Η μνήμη λειτουργεί σαν ανοιχτό τραύμα — ένα αδιάκοπο αντι-αρχείο που επιμένει να μαρτυρά όσα προτιμούμε να ξεχάσουμε. Και η κοινωνία μας, βολεμένη στην ευκολία της αποστασιοποίησης, αγωνίζεται να θάψει το παρελθόν κάτω από το χαλί της ευμάρειας.

Αυτή η αντι-μνήμη, αυτός ο ανολοκλήρωτος καθρέφτης, γίνεται η βάση για την Αντί-Τέχνη. Όχι, δεν είναι μια μορφή τέχνης που απλώς αρνείται τις συμβάσεις — είναι μια τέχνη που επιτίθεται στο ίδιο το θεμέλιο της αποδοχής, της αμνησίας, της απόρριψης του «άβολου». Η Αντί-Τέχνη δεν στολίζει το παρόν — το εκθέτει. Είναι εκεί για να δείξει τα σφάλματα, τα ρήγματα, τις ανεπάρκειες.

Και εμείς, οι θεατές και οι δημιουργοί, τι ρόλο παίζουμε μέσα σε αυτή την αντι-πορεία; Η δημόσια σφαίρα γεμάτη θόρυβο, διχασμούς και κούφιες υποσχέσεις, δημιουργεί μια παρανοϊκή ελπίδα. Η ελπίδα αυτή όμως πρέπει να αναδιατυπωθεί — να βασιστεί στη μνήμη και όχι στην άρνησή της. Γιατί μόνο όταν αποδεχτούμε ότι είμαστε μέρος μιας κοινής αφήγησης, μόνο τότε μπορούμε να προχωρήσουμε.

Η Αντί-Τέχνη δεν είναι απόδραση, είναι επιστροφή. Και η μνήμη, όσο επώδυνη κι αν είναι, προσφέρει ένα ασφαλές λιμάνι — όχι για να μείνουμε, αλλά για να ξαναφύγουμε, αυτή τη φορά πιο έτοιμοι. Η λύση δεν είναι να γυρίσουμε την πλάτη στη δημόσια σφαίρα, αλλά να διεκδικήσουμε τον χώρο μας μέσα σε αυτή. Να θυμηθούμε, να ανακαλύψουμε, να δημιουργήσουμε.

«Η μνήμη είναι η πιο επαναστατική πράξη: δεν εξιδανικεύει, δεν ξεχνά. Είναι η πυξίδα που δείχνει την έξοδο από τον λαβύρινθο της λήθης. Η μνήμη είναι φτερό. Αν τη βάλεις σε κλουβί, σαπίζει. Αν την αφήσεις στον άνεμο, ταξιδεύει»

Εικόνα, έργο του Γιάννη Σταμενίτη, μέρος εγκατάστασης, από τη σειρά με τίτλο: Φόβητρο / Φόβος / Τραύμα / Μνήμη.