Ο Βολεμένος του Κόσμου Αυτού
Είμαι ο βολεμένος αυτού του κόσμου. Ο τυχερός που γεννήθηκε σε μια γωνιά του πλανήτη όπου η ζωή κυλά με σχετική άνεση. Είμαι αυτός που κάθεται στην ασφάλεια του σπιτιού του, μακριά από τις εκρήξεις, τον πόνο και τη φρίκη. Έχω ψωμί στο τραπέζι μου, ένα μαξιλάρι για να ακουμπήσω το κεφάλι μου, κι ένα ζευγάρι παπούτσια που προστατεύει τα πόδια μου από τον δρόμο. Κι όμως, ακόμα κι έτσι, παραπονιέμαι.Μετράω τις δυσκολίες μου, τα "προβλήματά" μου: έναν λογαριασμό που καθυστέρησε, μια αδικία στη δουλειά, μια ερωτική απογοήτευση. Και έπειτα κοιτάζω γύρω μου, σε εκείνους που έχουν χάσει τα πάντα. Που δεν έχουν πατρίδα, ούτε σπίτι, ούτε οικογένεια. Ανθρώπους που κουβαλούν τον πόνο σαν σταυρό στις πλάτες τους – τον πόνο της απώλειας, της βίας, του ξεριζωμού.
Πώς να μιλήσεις για τα δικά σου "προβλήματα" σε κάποιον που έχει δει τα παιδιά του να πεθαίνουν μπροστά στα μάτια του; Σε κάποιον που έχει χάσει την αξιοπρέπεια, τη χαρά, την ελπίδα; Πώς να σταθείς μπροστά του και να του πεις πως κι εσύ υποφέρεις; Δεν θα έπρεπε, αν είχες έστω λίγη ενσυναίσθηση, να σκύψεις το κεφάλι και να ψιθυρίσεις: «Σε ευχαριστώ, Θεέ μου, για ό,τι μου έχεις δώσει. Και συγγνώμη. Συγγνώμη που θεωρώ δεδομένα αυτά που εσύ ποτέ δεν γνώρισες.»
Η ζωή μας είναι προνόμιο. Το να έχουμε ειρήνη, το να ζούμε χωρίς φόβο, είναι δώρο. Όταν κοιτάζουμε αυτούς που δεν έχουν τίποτα, δεν μας αξίζει να ζητάμε περισσότερα. Μας αξίζει να δίνουμε. Να δίνουμε χέρι βοήθειας, φωνή, χρόνο, κάτι από την αφθονία μας. Μας αξίζει να σταματήσουμε να κοιτάζουμε μόνο τη δική μας ασφάλεια και να κοιτάξουμε λίγο πέρα από τα τείχη μας.
Δεν θέλω να ταράξω την ησυχία σου, φίλε μου, ούτε να σου πω πως η ζωή σου δεν έχει δυσκολίες. Αλλά θέλω να σου πω ότι η ευθύνη μας είναι μεγάλη. Το χρέος μας, αν είμαστε πραγματικά άνθρωποι, είναι να ευγνωμονούμε για την ειρήνη μας και να αγωνιζόμαστε για την ειρήνη των άλλων. Να αφήσουμε τη "βολή" μας για λίγο και να δούμε τη ζωή μέσα από τα μάτια τους.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, είμαστε όλοι άνθρωποι. Και δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο από το να είμαστε εκεί, ο ένας για τον άλλον.
Ο Βολεμένος και η Σύνθεση του Κόσμου
Άκου, φίλε μου. Θα μιλήσω με τη γλώσσα που σου καίει τ’ αυτιά αλλά σου γαληνεύει την ψυχή, γιατί ο κόσμος μας είναι παράξενα φτιαγμένος. Βλέπεις, δεν έχουμε όλοι τις ίδιες αφετηρίες, και το να βγάζεις συμπεράσματα για τις "ευθύνες" του βολεμένου ή για την αξιοπρέπεια του κατατρεγμένου είναι σαν να κρίνεις τη θάλασσα χωρίς να έχεις μπει ποτέ στο νερό.
Ο κόσμος δεν είναι ένας καθρέφτης που σου δείχνει μόνο τη δική σου εικόνα. Είναι ένα μωσαϊκό – σπασμένα κομμάτια ζωών, άλλες αστραφτερές και άλλες θρυμματισμένες. Όμως εμείς, οι "βολεμένοι", όπως λες, δεν φτιάξαμε τον κόσμο μόνοι μας. Μας παρέδωσαν ένα σύστημα όπου το να ζητάς ειρήνη και δικαιοσύνη φαντάζει ουτοπία, αλλά το να κατηγορείς την τάξη σου είναι σχεδόν μόδα.
Μην μπερδεύεσαι: δεν σε κρίνω. Σε κοιτάω. Κι εκεί που εσύ βλέπεις ταξικές αγκυλώσεις, εγώ βλέπω χαμένες ευκαιρίες. Δεν είναι όλοι οι βολεμένοι αδιάφοροι, όπως δεν είναι όλοι οι αδικημένοι άγιοι. Η αλήθεια είναι πως ο κόσμος χρειάζεται τους πάντες. Ναι, ακόμα και εμάς, τους "βολεμένους".
Θα σου πω κάτι που με στοιχειώνει: η αδικία είναι παγκόσμια γλώσσα. Από τα στρατόπεδα προσφύγων μέχρι τα ρετιρέ με θέα, όλοι ξέρουν τι σημαίνει απώλεια. Το πρόβλημα δεν είναι αν είμαστε βολεμένοι ή όχι• είναι αν μπορούμε να κοιτάξουμε τον άλλον στα μάτια και να πούμε: "Σε βλέπω. Είμαι εδώ." Αυτό είναι το θεμέλιο για να γκρεμίσουμε το τείχος ανάμεσα σε τάξεις, χώρες, θρησκείες.
Ξέρεις τι με κάνει να ελπίζω; Το ότι ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που νοιάζονται. Όχι επειδή τους το επιβάλλουν οι τύψεις, αλλά επειδή το νιώθουν. Και το να νιώθεις είναι επαναστατική πράξη σε μια κοινωνία που σου μαθαίνει να αδιαφορείς.
Μην αναζητάς σωτηρία στις αφηρημένες έννοιες• βρες τη στις μικρές πράξεις. Η αλλαγή δεν έρχεται από την οργή – έρχεται από τη σύνθεση. Από το πώς μπορείς να πάρεις αυτό που έχεις και να το κάνεις λίγο καλύτερο για όλους.
Ο κόσμος δεν αλλάζει με συνθήματα. Αλλάζει με κινήσεις. Αλλάζει όταν αποφασίσουμε πως δεν θα αφήσουμε τον άλλον να χαθεί στη μοναξιά του.
"Ο κόσμος μας είναι μια τραμπάλα – για να ανέβεις, πρέπει να βοηθήσεις τον άλλον να σηκωθεί."
Mr Post Fluxus
Εικόνα, έργο του Γιάννη Σταμενίτη. «Πριν σηκώσεις το χέρι σου να δείξεις κάποιον, βεβαιώσου ό,τι το δικό σου χέρι το έχεις καθαρό»
