Το ελληνικό φως στη ζωγραφική


Το ελληνικό φως στη ζωγραφική

Το ελληνικό φως δεν είναι απλώς μια φυσική συνθήκη, είναι ένα υπαρξιακό στοιχείο. Είναι το φως που διαπερνά την ύλη, που αποκαλύπτει την αλήθεια των πραγμάτων χωρίς να την κραυγάζει. Είναι το φως που σμιλεύει τους όγκους των Κυκλάδων, καθρεφτίζεται στα γαλανά του Αιγαίου και χαϊδεύει τις πέτρινες γωνιές ενός χωριού της Ηπείρου. Στη ζωγραφική, το ελληνικό φως γίνεται ύλη, ιδέα και συναίσθημα ταυτόχρονα.

Από τις βυζαντινές τοιχογραφίες μέχρι τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία, το φως δεν απεικονίζεται απλώς, λειτουργεί ως φορέας του πνεύματος. Στον Θεόφιλο, γίνεται φως λαϊκό, άμεσο, φωτίζοντας μνήμες και μορφές με τρόπο ανεπιτήδευτο. Στον Παρθένη, γίνεται φως μεταφυσικό, που διαχέεται με λεπτότητα μέσα από τα σύμβολα. Στον Τσαρούχη, αποκτά θεατρικότητα, λούζει πρόσωπα και αντικείμενα με μια δωρική καθαρότητα. Στους σύγχρονους καλλιτέχνες, το φως αναζητείται άλλοτε ως μνήμη και άλλοτε ως τραύμα.

Το ελληνικό φως δεν είναι μόνο αυτό που βλέπεις, είναι και αυτό που νιώθεις όταν δεν υπάρχει. Είναι η διαύγεια αλλά και η σκιά. Είναι η απουσία του φόντου, όταν το βλέμμα χάνεται στο λευκό. Είναι η παύση μέσα στο χρώμα. Είναι ο ρυθμός της θάλασσας το μεσημέρι, η σιωπή του απογεύματος, το αλάτι που μένει στο χέρι όταν ζωγραφίζεις απέναντι από το πέλαγος.

Για τον Έλληνα ζωγράφο, το φως δεν είναι τεχνική, είναι πατρίδα. Και η ζωγραφική γίνεται ένας τρόπος επιστροφής σε αυτή.

Και κάπου εκεί κι εγώ στέκομαι.
Μέσα στο φως που δεν μου ανήκει, αλλά με αφορά. Στο δημόσιο χώρο, εκεί όπου όλα κρίνονται, εκτίθενται, δοκιμάζονται. Πίσω μου η σημαία. Το σύμβολο. Το πανί. Το φορτίο. Αυτό που άλλοτε μας ενώνει κι άλλοτε μας χωρίζει σαν λεπίδα.

Στέκομαι χωρίς βεβαιότητες. Ούτε για το φως, ούτε για το χρώμα, ούτε για την Ιστορία. Μόνο για το δικαίωμα να στέκομαι. Να βλέπω το φως να πέφτει πάνω της και να αναρωτιέμαι. Ποιον φωτίζει; Ποιον τυφλώνει;

Η ζωγραφική μου γίνεται τόπος διαλόγου, όχι απόφασης. Ανάμεσα στο φως και τη σκιά. Ανάμεσα στο "εμείς" και το "εγώ". Ανάμεσα στο σύμβολο και στον άνθρωπο.

Αν το φως είναι η αλήθεια, τότε ίσως η σημαία δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένας καμβάς που περιμένει να ξαναζωγραφιστεί με τα μάτια ανοιχτά.