Μνήμη για τον άγνωστο
Το 1926, μέσα στα ερείπια μιας χαμένης Μεγάλης Ιδέας, το κράτος έστησε ένα μνημείο για τους “αγνώστους”. Μα ποιοι ήταν οι άγνωστοι; Οι στρατιώτες που δεν γύρισαν; Ή οι άνθρωποι που δεν ρωτήθηκαν ποτέ αν θέλουν να φύγουν;Την ίδια χρονιά που τα χειμερινά ανάκτορα κάηκαν, όταν ο καπνός ανέβαινε πάνω από το Σύνταγμα κι η μνήμη έπνιγε τον αέρα της Αθήνας, το κτίριο έγινε νοσοκομείο, πρόσφυγες απ’ τη Δυτική Μικρασία, μητέρες με μάτια γεμάτα θάλασσα, παιδιά που έψαχναν πατρίδα μέσα στα σεντόνια των τραυμάτων.
Κι απέναντι, στην άδεια πλατεία, στήθηκε το μνημείο. Όχι για να τιμήσει, μα για να ξεχάσει. Για να κρύψει την ήττα κάτω από λουλούδια. Έτσι άνοιξαν τα λουλουδάδικα, να πουλάνε συγχώρεση με το κοτσάνι. Ο χαροκαμένος λαός αγόραζε γαρύφαλλα, τα άφηνε στο άγνωστο και έφευγε λίγο πιο πειθήνιος.
Το μάρμαρο μιλούσε τη γλώσσα της υπακοής. “Σιωπή για να υπάρχει τάξη.” “Τιμή για να υπάρχει πατρίδα.” Μα οι νεκροί δεν θέλουν τιμή, θέλουν αλήθεια.
Κι όταν ήρθε ο Δεκέμβρης του ’44, η αλήθεια ξαναβγήκε στους δρόμους. Από τα μπαλκόνια της Μεγάλης Βρεταννίας κι απ’ το μέγαρο που κοιμούνται τα θηρία, άνοιξαν πυρ. Το αίμα έβαψε το πεζοδρόμιο μπροστά στο μνημείο. Όχι πια ξένων στρατών, μα Ελλήνων ενάντια σε Έλληνες.
Κι έτσι το μάρμαρο έγινε πάλι ζεστό. Όχι από δόξα, από αίμα. Και τότε κατάλαβε ο λαός, ο “άγνωστος” ήταν ο ίδιος. Αυτό το μνημείο δεν είναι σύμβολο ενότητας, είναι υπενθύμιση ήττας, μάθημα λησμονιάς. Αν είναι να το τιμήσουμε, να το γκρεμίσουμε πρώτα μέσα μας. Και στη θέση του να γράψουμε:
Εδώ κοιμάται η ψευδαίσθηση του έθνους. Κι εδώ αρχίζει η μνήμη του ανθρώπου.
Mr Post Fluxus
