Γιάννης Σταμενίτης / Mr Post Fluxus: Φεβρουαρίου 2025

Η αγάπη δεν είναι ουτοπία, είναι η απάντηση

Αγάπα όσους σε αγαπούν. Ωραία ακούγεται, αλλά όχι αρκετό. Αγάπα και αυτούς που δεν γνωρίζεις. Αγάπα και αυτούς που δεν έχουν φωνή. Αγάπα τον κόσμο που παλεύει να σταθεί όρθιος μέσα στις στάχτες που αφήνουν πίσω τους τα αφεντικά και οι κυβερνήσεις τους. Αγάπα και όσους έχουν ξεχάσει πώς είναι να αγαπάς, γιατί είναι οι πρώτοι που χρειάζονται να ξαναμάθουν.

Η ζωή είναι όντως μικρή. Μικρή για να σκύβουμε το κεφάλι, μικρή για να ζούμε με το φόβο του αστυνόμου και του εργοδότη, μικρή για να πιστεύουμε πως δεν αλλάζει. Δεν υπάρχει χρόνος για αναβολές – η ιστορία δεν γράφεται από εκείνους που κάθονται στις άκρες της. Οι πλατείες, οι δρόμοι, οι γειτονιές, οι καταλήψεις, οι χώροι εργασίας – όλα είναι πεδία μάχης και αγάπης ταυτόχρονα. Γιατί αγώνας χωρίς αγάπη για τον άνθρωπο είναι απλώς πόλεμος, και δεν παλεύουμε για να μισούμε. Παλεύουμε για να ζήσουμε.

Ναι, να συγχωρείς, αλλά να μην ξεχνάς. Να εκτιμάς αυτό που έχεις, αλλά να ζητάς και αυτό που σου στερούν. Να φροντίζεις το δικό σου, αλλά να μοιράζεσαι με τον διπλανό σου, γιατί αυτό που έχουμε δεν μας ανήκει αν δεν το διεκδικήσαμε μαζί. Και κυρίως, να μην αφήνεις τίποτα να σου πάρει την ψυχή. Ούτε η εξάντληση, ούτε η φτώχεια, ούτε η καταστολή.

Οι μεγαλουπόλεις μοιάζουν με τσιμεντένια αδιέξοδα, αλλά μέσα τους ανθίζουν ακόμα λουλούδια. Στις γωνιές των δρόμων όπου οι άνθρωποι κοιμούνται αγκαλιά με την αβεβαιότητα, στις πλατείες που γεμίζουν με συνθήματα, στις γειτονιές που δίνουν ακόμα μάχες ενάντια στο φασισμό και το ρατσισμό, στην αλληλεγγύη που κρατάει ζωντανό το φως. Εκεί βρίσκεται η πραγματική αγάπη – όχι στα λόγια, αλλά στις πράξεις.

Και να θυμάσαι: η αγάπη δεν είναι πολυτέλεια, είναι η πιο ριζοσπαστική πράξη αντίστασης.

Mr Post Fluxus

Η σφαγή της περιέργειας και η τέχνη της ανυπακοής

Ποιος σκότωσε την περιέργεια; Ποιος έπνιξε το ερωτηματικό πριν καν γίνει πρόταση;

Η περιέργεια ως έγκλημα και η αμφισβήτηση ως σωτηρία. Με βλέμμα που θέλει να διαλύσει τον ορίζοντα, με λέξεις που ψάχνουν να γίνουν πυρκαγιά, με καρδιά που χτυπά στον ρυθμό της ανακάλυψης. Στο νηπιαγωγείο και στην πρώτη τάξη, τα παιδιά είναι γεννημένοι επιστήμονες, ποιητές και φιλόσοφοι. Αναρωτιούνται: γιατί ο ουρανός δεν πέφτει; Πού πάνε οι μέρες όταν τελειώνουν; Τι γεύση έχει ο χρόνος; Αναρωτιούνται για τα πάντα! Σκάβουν με τα χέρια τους το χώμα, χαμογελούν στην πεταλούδα, φτιάχνουν ιστορίες από μια απλή σταγόνα βροχής. Σου λένε πως τα παιδιά γεννιούνται αθώα. Ψέμα. Τα παιδιά γεννιούνται ελεύθερα. Γεννιούνται με μάτια που ρουφούν το σύμπαν, με γλώσσα που φτιάχνει κόσμους από ερωτήσεις, με καρδιά που πάλλεται στη συχνότητα της απορίας.

Και μετά έρχεται η μηχανή.

Το σχολείο των υπάκουων πολιτών, της πειθαρχίας, του «μην ρωτάς, απλά απάντα». Οι τοίχοι της τάξης στενεύουν, τα θρανία στοιχίζονται σαν κενοί τάφοι, τα παιδιά σβήνουν τα ερωτηματικά τους και μαθαίνουν να σηκώνουν το χέρι μόνο αν έχουν τη σωστή απάντηση. Μέχρι το λύκειο, η περιέργεια έχει ήδη δολοφονηθεί. Οι νέοι κοιτούν το μέλλον σαν έναν ακόμα τοίχο – αδιέξοδο εργασιακό, κοινωνικό, υπαρξιακό. Η φτώχεια, η εκμετάλλευση, η καταστολή τούς λένε: «Μην ρωτάς, δούλευε». Μέχρι την τρίτη λυκείου, η περιέργεια έχει πεθάνει. Τα παιδιά κοιτούν κουρασμένα τα βιβλία, όχι σαν πύλες προς τη γνώση, αλλά σαν εργαλεία φυλακής. Ο κόσμος έξω βράζει – κρίση, φτώχεια, φασισμός, βία, περιβαλλοντική καταστροφή – και το μόνο που τους ζητείται είναι να αποστηθίσουν για να επιβιώσουν.

Στο σχολείο των πειθήνιων, των καλοκουρδισμένων γραναζιών, του «μη ρωτάς, μάθε να σωπαίνεις». Τα τετράδια γεμίζουν απαντήσεις που κανείς δεν αναρωτήθηκε. Λίγο πριν την ενηλικίωση, το ερωτηματικό έχει γίνει τελεία. Η περιέργεια θάφτηκε κάτω από βαθμολογίες, εξετάσεις και την αγωνία για το αύριο. Το σύστημα απαιτεί υποταγή: «Δούλευε, μην ενοχλείς, δέξου ό,τι σου δίνουμε». Βαθμολογίες, εξετάσεις, παπαγαλία, ανταγωνισμός, καμία αξία στην ερώτηση, μόνο στη σωστή απάντηση. Ο μαθητής γίνεται προϊόν παραγωγής για μια αγορά που δεν ρωτάει «Γιατί;», αλλά «Πόσο κοστίζει;».

Να ρωτάμε. Να φωνάζουμε. Να παλεύουμε.

Για ένα σχολείο που δεν τιμωρεί τη φαντασία. Για μια κοινωνία που δεν εκπαιδεύει τα παιδιά της στην υποταγή, αλλά στην ελευθερία. Η περιέργεια είναι η σπίθα της επανάστασης. Όποιος σε μαθαίνει να μην ρωτάς, θέλει να σε κρατήσει σκλάβο.

Η γνώση δεν ανήκει στους λίγους. Η ελεύθερη σκέψη είναι η πρώτη μορφή αντίστασης. Το σχολείο των πολλών δεν πρέπει να είναι ένα εργοστάσιο πειθαρχίας, αλλά ένα εργαστήριο ονείρων.
Βρίσκεται εκεί όπου οι ερωτήσεις δεν πέθαναν ποτέ. Στους δρόμους που γεμίζουν συνθήματα. Στα έργα τέχνης που καταγράφουν την αλήθεια χωρίς φίλτρα. Στα τραγούδια που κρατούν ακόμα μια σπίθα ανυπακοής. Στους ανθρώπους που επιλέγουν να δημιουργήσουν αντί να συμμορφωθούν. Στις εικαστικές τέχνες που μιλούν στο μυαλό και την καρδιά όταν η κοινωνία σωπαίνει.

Στα βιβλία που δεν γράφτηκαν για να εξεταστούν, αλλά για να ανατινάξουν συνειδήσεις. Στις συλλογικότητες που παλεύουν για ψωμί, παιδεία, ελευθερία. Η περιέργεια είναι πράξη αντίστασης. Η τέχνη είναι όπλο. Και οι νέοι έχουν κάθε δικαίωμα να ρωτούν, να αμφισβητούν, να απαιτούν. Ο κόσμος αλλάζει από αυτούς που δεν σταμάτησαν ποτέ να ρωτούν. Είναι εκεί που η αμφισβήτηση γίνεται πράξη. Στους δρόμους που φωνάζουν. Η γνώση δεν είναι για τους λίγους. Η παιδεία δεν πρέπει να είναι χειραγώγηση, αλλά φτερά. Το σχολείο δεν πρέπει να κατασκευάζει εργάτες, αλλά σκεπτόμενους ανθρώπους.

Μην σταματάς να ρωτάς. Μην αφήνεις κανέναν να σου κόψει τα φτερά. Η ελευθερία ξεκινά από μια απλή ερώτηση: γιατί;

Γιάννης Σταμενίτης καθηγητής αισθητικής αγωγής

Ανεκμετάλλευτη Θερμότητα

Κι αν έξω το κρύο θεριεύει, κι αν οι δρόμοι παγώνουν σαν τα βλέμματα όσων ξέχασαν να κοιτούν πέρα από τη μύτη τους, η φωτιά μέσα μας δε σβήνει. Το βλέπεις σε αυτούς που δεν αποδέχονται το βόλεμα, σε όσους δε σταμάτησαν ποτέ να ψάχνουν, να αμφισβητούν, να τσαλακώνονται για να φτιάξουν κάτι νέο από την ίδια τους την ύπαρξη.

Αλλά πες μου, πόσο σου επιτρέπεται να αλλάξεις; Η κοινωνία αγαπά τις αλλαγές αρκεί να μην τη διαταράσσουν. Σε θέλει «εξελιγμένο» αλλά εντός ορίων, σε θέλει «ελεύθερο» αλλά με μηχανισμούς ελέγχου, σε θέλει «μορφωμένο» αλλά όχι αρκετά για να αμφισβητήσεις.

Όμως το πάθος δεν χειραγωγείται. Η εσωτερική αλλαγή δεν ζητά άδεια, δεν συνδιαλέγεται με το κατεστημένο. Ο άνθρωπος που θέλει να προχωρήσει μπροστά δεν περιμένει να λιώσουν οι πάγοι· τους σπάει. Και τι βρίσκει από κάτω; Γόνιμο έδαφος για να ριζώσει το καινούργιο.

Δεν είναι μονόδρομος η στασιμότητα, ούτε προδιαγεγραμμένο το μέλλον μας σε μια κοινωνία που βαφτίζει την αδικία «αναπόφευκτη». Το ζήτημα δεν είναι να επιβιώσουμε στο ψύχος, αλλά να γίνουμε οι ίδιοι η φωτιά που το διαλύει.

Η ζέστη του μυαλού και της καρδιάς δεν υποκύπτει στον παγετό των κοινωνικών δομών. Το θέμα δεν είναι να αντέχεις το κρύο, αλλά να μαθαίνεις να καίγεσαι χωρίς να γίνεσαι στάχτη.

Ο Αντίπαλος Εαυτός

Υπάρχει μέσα μας ένας διχασμός. Ένας αιώνιος πόλεμος, μια μάχη χαρακωμάτων ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, το καλό και το τοξικό, την αγάπη και τον φόβο. Δεν είναι εξωτερικοί εχθροί αυτοί που μας κρατάνε πίσω. Εμείς είμαστε. Ο καθρέφτης μας. Το βλέμμα που αποφεύγουμε όταν ξέρουμε πως γίναμε τοξικοί, μικροί, κακόβουλοι.

Η κοινωνία σε θέλει διχασμένο. Σε θέλει να τρέφεσαι από θυμό, να ανακυκλώνεις μίσος, να αποδέχεσαι τη βρωμιά της σαν φυσική τάξη των πραγμάτων. Ποτίζουν τις ανασφάλειές σου και μετά σου πουλάνε λύσεις σε συσκευασία φόβου. Αντιμετώπισέ το: δεν υπάρχει κάποιος ανώτερος νους που κινεί τα νήματα της δυστυχίας σου. Εσύ είσαι. Εσύ επιλέγεις αν θα γίνεις ο θύτης ή ο θεραπευτής του ίδιου σου του εαυτού.

Αν είναι να μιλήσεις, μίλα για το καλό. Όχι γιατί είσαι αφελής. Όχι γιατί δεν βλέπεις το σάπιο. Αλλά γιατί η λύση δεν είναι να γίνεις μέρος του προβλήματος. Η λύση είναι να ξεριζώσεις τις ρίζες του μέσα σου. Γιατί αλλιώς; Αλλιώς θα γίνεις ένας ακόμα κρίκος στην αλυσίδα της βίας, μία ακόμα ηχώ των ίδιων παλιών τραυμάτων.

Και αν ποτέ νιώσεις ότι χάνεις το φως σου, ότι ο αντίπαλος εαυτός σου σε τραβάει στα βαθιά, θυμήσου:

«Ο άνθρωπος δεν αλλάζει τον κόσμο χτυπώντας τους άλλους, αλλά χαρίζοντας ένα παράδειγμα που δεν μπορούν να αγνοήσουν.»

Mr Post Fluxus

Ανάμεσα στις ρωγμές της κοινωνίας

Έτσι είμαι εγώ! O Mr Post Fluxus. Αν δω αδικία, δεν θα χαμηλώσω το βλέμμα. Θα μιλήσω, θα φωνάξω, θα διεκδικήσω, ακόμα κι αν τα λόγια μου χαραχτούν σαν σκουριασμένο καρφί στον τοίχο της αδιαφορίας. Γιατί η σιωπή είναι συνενοχή, και εγώ δεν έμαθα να σκύβω το κεφάλι.

Ζούμε σε μια κοινωνία που έχει θεοποιήσει τη συμμόρφωση. Αν δεν ταιριάζεις, σε περιθωριοποιεί. Αν υψώσεις φωνή, σε λέει ακραίο. Αν ζητήσεις δικαιοσύνη, σου πετάει ψίχουλα για να σωπάσεις. Ένας μηχανισμός που παράγει υποταγή, ντυμένη με τη μάσκα της λογικής.

Αλλά ξέρω πως η ευαισθησία δεν είναι αδυναμία. Ξέρω πως το να νοιάζεσαι είναι πράξη αντίστασης. Δεν είναι η οργή που μας σώζει, είναι η αγάπη για ό,τι αξίζει. Και μέσα από τις ρωγμές αυτού του κόσμου, φυτρώνει πάντα κάτι απρόβλεπτο: μια νέα ιδέα, μια ελεύθερη σκέψη, ένας δρόμος που δεν έχει ακόμα χαραχτεί.

"Δεν υπάρχει αδιέξοδο, όσο υπάρχει φωνή που τολμά να σπάσει τη σιγή και να χαράξει δρόμους εκεί που άλλοι βλέπουν σκοτάδι."

Γνώση, Πρόβλεψη και Αντίληψη του Μέλλοντος: Μια Αναλογία με τη Φυσική του Ελατηρίου

Γνώση, Πρόβλεψη και Αντίληψη του Μέλλοντος:
Μια Αναλογία με τη Φυσική του Ελατηρίου

Ας εξετάσουμε δύο υποκείμενα: έναν επιστήμονα και έναν απλό πολίτη. Ο επιστήμονας μελετά τη φύση του χώρου, του χρόνου και της αλληλεπίδρασης των αντικειμένων, ενώ ο απλός πολίτης λειτουργεί στο περιβάλλον του με βάση τη βιωματική εμπειρία του, χωρίς θεωρητική κατανόηση των υποκείμενων φυσικών αρχών.

Ο επιστήμονας έχει πραγματοποιήσει μια μελέτη πάνω στη μηχανική ενός ελατηρίου, αναλύοντας την ελαστική του συμπεριφορά υπό συνθήκες συμπίεσης και αποδέσμευσης. Μέσω της μαθηματικής μοντελοποίησης, γνωρίζει ότι, αν το ελατήριο υποβληθεί σε συγκεκριμένη δύναμη, η δυναμική του απόκριση θα υπακούσει στον νόμο του Hooke και τις διαφορικές εξισώσεις της ταλαντωτικής κίνησης. Με βάση αυτές τις αρχές, μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια τη μελλοντική θέση και την απαιτούμενη χρονική διάρκεια για να φτάσει ένα σώμα από τη θέση $x_0$ στη θέση $x'$ x′.

Ο απλός πολίτης, από την άλλη, αν και μπορεί να παρατηρεί την κίνηση του ελατηρίου, δεν διαθέτει την απαιτούμενη γνώση για να υπολογίσει εκ των προτέρων την τελική θέση και τον χρόνο που απαιτείται. Αντίθετα, βιώνει την κίνηση καθώς αυτή εξελίσσεται και αναγνωρίζει το αποτέλεσμα μόνο αφού αυτό συμβεί.

Συμπεράσματα

1. Η γνώση επιτρέπει την πρόβλεψη
Η διαφορά μεταξύ του επιστήμονα και του απλού πολίτη έγκειται στο γεγονός ότι ο πρώτος έχει στη διάθεσή του εργαλεία για να προβλέψει ένα φυσικό γεγονός, ενώ ο δεύτερος το αντιλαμβάνεται παθητικά, μόνο αφού συμβεί. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η γνώση των φυσικών νόμων προσφέρει τη δυνατότητα πρόβλεψης μελλοντικών καταστάσεων.

2. Η προβλεψιμότητα δεν είναι "διάβασμα του μέλλοντος"
Αν και ο επιστήμονας γνωρίζει εκ των προτέρων πού θα φτάσει το σώμα, αυτό δεν σημαίνει ότι "βλέπει το μέλλον" με μια μυστικιστική έννοια. Απλώς εφαρμόζει τους φυσικούς νόμους, οι οποίοι είναι καθοριστικοί υπό δεδομένες συνθήκες. Η προβλεψιμότητα στηρίζεται σε ντετερμινιστικά μοντέλα, τα οποία ισχύουν εφόσον οι αρχικές συνθήκες είναι πλήρως γνωστές.

3. Η άγνοια ισοδυναμεί με τυχαιότητα
Για τον απλό πολίτη, η κίνηση του ελατηρίου μπορεί να μοιάζει απρόβλεπτη ή τυχαία, όχι επειδή είναι εγγενώς ακαθόριστη, αλλά επειδή του λείπει η απαιτούμενη γνώση για να την κατανοήσει. Αυτό αναλογεί στη γενικότερη ανθρώπινη εμπειρία: πολλές φορές, τα φαινόμενα που θεωρούμε "τυχαία" ή "απρόβλεπτα" είναι απλώς αποτέλεσμα έλλειψης πληροφορίας.

4. Η ανθρώπινη εμπειρία και η επιστημονική γνώση δεν είναι αντίθετες, αλλά συμπληρωματικές
Ο απλός πολίτης δεν είναι "κατώτερος" από τον επιστήμονα, αλλά λειτουργεί σε ένα διαφορετικό επίπεδο αντίληψης. Η βιωματική εμπειρία είναι χρήσιμη για την καθημερινή ζωή, ενώ η επιστημονική γνώση επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση του κόσμου και τη δυνατότητα πρόβλεψης. Η επιστήμη δεν ακυρώνει τη βιωματική πραγματικότητα, αλλά την επεκτείνει.

Αυτό το παράδειγμα μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλούς τομείς, από τη φυσική και τα μαθηματικά μέχρι την οικονομία και την κοινωνιολογία, όπου η γνώση των νόμων ενός συστήματος επιτρέπει την πρόβλεψη των μελλοντικών του καταστάσεων.

Γνώση, Πρόβλεψη και Θεϊκή Παντογνωσία

Αν δεχτούμε ότι η επιστημονική γνώση επιτρέπει την πρόβλεψη φυσικών φαινομένων, τότε μπορούμε να προεκτείνουμε αυτή τη λογική και σε ένα απόλυτο επίπεδο: αν ένας νους γνώριζε όλους τους φυσικούς νόμους και είχε πλήρη πληροφόρηση για την κατάσταση του σύμπαντος σε μια δεδομένη στιγμή, θα μπορούσε να προβλέψει το σύνολο των μελλοντικών γεγονότων.

Αυτή η ιδέα μας φέρνει κοντά στο κλασικό φιλοσοφικό και θεολογικό ερώτημα: αν υπάρχει μια απόλυτη γνώση των πάντων, τότε αυτός που κατέχει αυτή τη γνώση δεν είναι ισοδύναμος με τον Θεό;

Ο επιστήμονας του παραδείγματός μας, έχοντας γνώση των εξισώσεων που διέπουν την κίνηση του ελατηρίου, μπορεί να υπολογίσει το μέλλον του με ακρίβεια. Αν όμως κάποιος είχε γνώση όλων των νόμων του σύμπαντος, τότε θα μπορούσε να γνωρίζει κάθε γεγονός που θα συμβεί, σε κάθε χρονική στιγμή, για κάθε αντικείμενο και κάθε ύπαρξη. Αυτό είναι ακριβώς το χαρακτηριστικό που αποδίδεται στον Θεό σε πολλές θρησκευτικές και φιλοσοφικές παραδόσεις: η απόλυτη παντογνωσία και η ικανότητα να γνωρίζει τα πάντα – παρελθόν, παρόν και μέλλον.

Αυτή η ιδέα εμφανίζεται και στην επιστημονική σκέψη. Στη μηχανιστική κοσμοθεωρία του 18ου και 19ου αιώνα, ο Λαπλάς διατύπωσε την έννοια του Λαπλασιανού Δαίμονα: ένα υπερφυσικό ον που, αν γνώριζε τη θέση και την ταχύτητα κάθε σωματιδίου στο σύμπαν, καθώς και όλους τους φυσικούς νόμους, θα μπορούσε να προβλέψει το μέλλον με απόλυτη ακρίβεια. Αυτή η ντετερμινιστική αντίληψη, όμως, αμφισβητήθηκε από την κβαντομηχανική και τη θεωρία του χάους, που υποστηρίζουν πως σε θεμελιώδες επίπεδο υπάρχει εγγενής αβεβαιότητα στο σύμπαν.

Συμπεράσματα

Η απόλυτη γνώση ισοδυναμεί με την παντογνωσία
Αν κάποιος γνώριζε όλους τους νόμους της φύσης και όλες τις αρχικές συνθήκες, θα μπορούσε να γνωρίζει και να προβλέπει τα πάντα. Αυτή η ιδέα ταυτίζεται με τη θεϊκή αντίληψη της παντογνωσίας.
Η επιστήμη πλησιάζει αλλά δεν αντικαθιστά τη θεϊκή γνώση
Παρόλο που η επιστήμη έχει κάνει τεράστια βήματα στην κατανόηση του κόσμου, δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι γνωρίζει τα πάντα. Υπάρχουν όρια, όπως η κβαντική αβεβαιότητα και η χαοτική δυναμική, που δυσκολεύουν την απόλυτη πρόβλεψη του μέλλοντος. Αν η θεϊκή γνώση είναι απόλυτη και απεριόριστη, η ανθρώπινη γνώση είναι πάντα μερική και εξελισσόμενη.
Η ντετερμινιστική θεώρηση του κόσμου γεννά μεταφυσικά ερωτήματα
Αν το σύμπαν είναι πλήρως προκαθορισμένο από φυσικούς νόμους, τότε τίθεται το ερώτημα: υπάρχει ελεύθερη βούληση ή απλώς βιώνουμε μια προδιαγεγραμμένη πορεία; Αν όμως υπάρχει αληθινή αβεβαιότητα, τότε ούτε ένας "Θεός-παρατηρητής" μπορεί να γνωρίζει τα πάντα, τουλάχιστον σύμφωνα με τη σύγχρονη φυσική.
Η γνώση ως δύναμη και ως όριο
Η αναλογία του επιστήμονα και του πολίτη μας δείχνει ότι η γνώση είναι δύναμη, αλλά και ότι υπάρχουν όρια στο τι μπορούμε να γνωρίζουμε. Η επιστήμη μάς βοηθά να προβλέπουμε και να κατανοούμε, αλλά πάντοτε παραμένουν ερωτήματα που ξεπερνούν την ανθρώπινη διάνοια και ακουμπούν τη σφαίρα του μεταφυσικού.

Με αυτή την προέκταση, το αρχικό ερώτημα περί γνώσης και πρόβλεψης μετατρέπεται σε ένα βαθύτερο φιλοσοφικό ζήτημα: αν η απόλυτη γνώση είναι δυνατή, τότε μήπως αυτή ταυτίζεται με το θείο;

Ευχαριστίες

Θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στον φίλο μου, Φώτη Αμαξόπουλο, για την πολύτιμη οπτική που μοιράστηκε μαζί μου και με ώθησε να αναζητήσω, να σκεφτώ και τελικά να γράψω αυτό το κείμενο. Η συζήτησή μας άνοιξε νέους δρόμους σκέψης, συνδέοντας την επιστήμη, τη φιλοσοφία και τη θεολογία σε ένα συναρπαστικό συλλογισμό.

Mr Post Fluxus

Ο Μοναδικός Δρόμος

Περπατάω αργά, χέρια στις τσέπες, βλέμμα χαμηλωμένο. Ο αέρας μυρίζει υγρασία και καμένο ξύλο. Η πόλη σφυρίζει στα αυτιά μου, ένας θόρυβος που έμαθα να αγνοώ. Κρατάω αποστάσεις. Δεν αφήνω κανέναν να ξέρει πολλά. Όσο λιγότερα ξέρουν, τόσο πιο ήσυχος μένω.

Η μοναξιά; Δεν με ενοχλεί. Αντιθέτως, με έχει γαλουχήσει. Με έμαθε να αντέχω, να σκέφτομαι, να ξαναγεννιέμαι κάθε φορά που κάτι καταρρέει. Τίποτα δεν κρατάει για πάντα – ούτε ο πόνος, ούτε η χαρά. Όλα ρέουν, κι εγώ έμαθα να προσαρμόζομαι.

Στέκομαι μπροστά σε μια βιτρίνα. Χαμογελαστά ζευγάρια σε κορνίζες. Οι άνθρωποι ψάχνουν απεγνωσμένα την αγάπη, λες και είναι λύτρωση. Αλλά η αγάπη δεν είναι κάτι που κυνηγάς. Αν ζεις αληθινά, έρχεται μόνη της, εκεί που δεν το περιμένεις.

Συνεχίζω. Σκέφτομαι όλους εκείνους που με κράτησαν όρθιο όταν λύγιζα και όλους εκείνους που έφυγαν μόλις δεν είχαν τίποτα άλλο να πάρουν. Ο κύκλος σου είναι η δύναμή σου. Αν κρατάς τοξικούς ανθρώπους δίπλα σου, δηλητηριάζεις τον ίδιο σου τον δρόμο.

Ανεβαίνω σε μια γέφυρα και κοιτάζω την πόλη. Φώτα που τρεμοπαίζουν, όπως οι σκέψεις μου. Καμιά φορά, η εξαφάνιση είναι το πιο ισχυρό όπλο. Δεν είναι φυγή – είναι ανασύνταξη. Μερικές φορές, χρειάζεσαι χρόνο για να επανέλθεις δυνατότερος.

Το κρύο τρυπάει τα χέρια μου, τα τρίβω στα μανίκια μου. Δεν πειράζει. Το έχω ξαναζήσει. Η αντοχή δεν μετριέται με το πόσο δυνατός δείχνεις, αλλά με το πώς σηκώνεσαι κάθε φορά που πέφτεις.

Δίπλα μου περνάει κάποιος βιαστικός, μιλάει στο τηλέφωνο. "Αύριο θα το κάνω," λέει. Χαμογελάω ειρωνικά. "Αύριο;" σκέφτομαι. "Αύριο δεν υπάρχει. Μόνο το τώρα έχει σημασία."

Δεν θα με καταλάβουν όλοι. Δεν πειράζει. Δεν είναι υποχρεωμένοι. Δεν χρειάζεται να συμφωνήσουν με τις επιλογές μου. Το μόνο που μετράει είναι να ξέρω εγώ τον δρόμο μου.

Η βροχή αρχίζει να πέφτει ψιλά, σχεδόν ανεπαίσθητα, σαν να θέλει να μου θυμίσει ότι ο κόσμος προχωρά χωρίς να ρωτά αν είσαι έτοιμος. Δεν περιμένω τίποτα από κανέναν. Κανείς δεν μου χρωστάει τίποτα, κι εγώ δεν χρωστάω σε κανέναν. Αυτό έμαθα από μικρός, αν θες κάτι, πρέπει να το πάρεις μόνος σου. Οι διαμαρτυρίες δεν αλλάζουν τίποτα. Μόνο οι πράξεις μετράνε.

Κοιτάζω τα χέρια μου. Σημάδια, χαρακιές, μικρές ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ. Ορισμένοι βλέπουν τις πληγές ως σημάδια αποτυχίας. Εγώ τις βλέπω ως υπενθυμίσεις ότι συνέχισα, ότι στάθηκα όρθιος, ότι έμαθα. Κανένα λάθος δεν είναι πραγματική αποτυχία, εκτός αν σε κάνει να σταματήσεις.

Συνεχίζω τον δρόμο μου. Στην απέναντι γωνία, μια παρέα γελάει δυνατά. Χέρια που χτυπούν πλάτες, βλέμματα γεμάτα οικειότητα. Είναι σπάνιο να βρεις ανθρώπους που ελαφρύνουν τα βάρη σου αντί να σου προσθέτουν κι άλλα. Όταν τους βρεις, κράτα τους.

Κάποιοι δεν αντέχουν την ανεξαρτησία. Τους φοβίζει. Τους κάνει να σε μισούν χωρίς λόγο. Αλλά το πρόβλημα δεν είναι δικό μου. Όταν μάθεις να στέκεσαι μόνος σου, δεν εξαρτάσαι από την αποδοχή κανενός.

Τα βήματά μου με οδηγούν σε ένα παλιό σημείο. Ένα μέρος που κάποτε ήταν γεμάτο φωνές, αναμνήσεις, γέλια. Τώρα στέκεται άδειο, σαν σκηνικό εγκαταλελειμμένης ταινίας. Κάποιοι άνθρωποι είναι έτσι, ήρθαν, έμειναν για λίγο, μετά χάθηκαν. Δεν με πειράζει πια. Οι αποχωρήσεις είναι μέρος της ζωής. Το θέμα είναι να μην ξεχνάς να συνεχίζεις, ακόμα κι όταν μένεις μόνος.

Ο ουρανός σκοτεινιάζει περισσότερο. Σηκώνω το γιακά μου, σφίγγω τα δάχτυλά μου σε γροθιά. Ένα τελευταίο μάθημα: ποτέ μην επιστρέφεις σε ό,τι σε πλήγωσε. Ό,τι είναι να φύγει, ας φύγει. Ό,τι αξίζει, θα μείνει.

Η πόλη συνεχίζει να αναπνέει γύρω μου, αδιάφορη, όπως πάντα. Φώτα που τρεμοπαίζουν, σκιές που κινούνται βιαστικά, πρόσωπα που δεν θα θυμηθώ αύριο. Έχω μάθει να κρατάω τον κύκλο μου μικρό. Δεν χρειάζομαι πολλούς γύρω μου, μόνο εκείνους που μετράνε.

Κάποτε προσπαθούσα να εξηγήσω τον εαυτό μου, να αποδείξω ότι αξίζω, ότι έχω λόγο να υπάρχω εδώ. Τώρα ξέρω καλύτερα. Δεν είναι δική μου δουλειά να πείσω κανέναν για τίποτα. Το μόνο που μετράει είναι να βελτιώνω τον εαυτό μου, όχι να τον αποδεικνύω.

Κάποιοι θα σου πουν να περιμένεις. Να κάνεις υπομονή, να αφήσεις τον χρόνο να δουλέψει για σένα. Μερικές φορές, αυτό είναι αλήθεια. Άλλες φορές, όμως, η αναμονή είναι απλά μια πρόφαση για να μην πάρεις δράση. "Αύριο" είναι η πιο ύπουλη παγίδα. Ή το κάνεις τώρα ή δεν το κάνεις ποτέ.

Βρίσκω ένα παγκάκι και κάθομαι για λίγο. Το κρύο τρυπάει το δέρμα μου, αλλά δεν με νοιάζει. Η ησυχία της νύχτας έχει μια παράξενη ηρεμία. Ξέρω ότι δεν θα καταλάβουν όλοι το μονοπάτι μου, και αυτό είναι εντάξει. Ο καθένας κουβαλά τη δική του διαδρομή, τις δικές του πληγές. Δεν περιμένω κατανόηση, μόνο τον δικό μου ρυθμό.

Σηκώνομαι ξανά. Δεν υπάρχει λόγος να μένω ακίνητος. Κάθε βήμα μετράει, ακόμα κι αν φαίνεται μικρό. Η ανάπτυξη είναι επιλογή. Η στασιμότητα το ίδιο. Και εγώ επέλεξα να προχωρώ.

Κάποιοι άνθρωποι θα σε αμφισβητήσουν, θα προσπαθήσουν να σε σταματήσουν, να σου πουν πως κάνεις λάθος. Αλλά δεν χρειάζεται να τους ακούσεις. Δεν χρωστάς εξηγήσεις σε κανέναν. Το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να συνεχίσεις.

Ξέρω πως ό,τι είναι προσωρινό πρέπει να το αφήνεις να φύγει. Δεν έχει νόημα να κρατάς κάτι που δεν είναι πια δικό σου. Οι άνθρωποι φεύγουν, οι συνθήκες αλλάζουν. Το μόνο που μένει είναι η δύναμή σου να σταθείς στα πόδια σου.

Αυτή είναι η αλήθεια: Κάποιοι θα σε μισήσουν γι’ αυτό που είσαι, για την ανεξαρτησία σου, για το γεγονός ότι δεν τους έχεις ανάγκη. Δεν είναι δικό σου πρόβλημα.

Το μόνο που έχει σημασία είναι να παραμένεις αληθινός στον εαυτό σου. Να μην επιστρέφεις σε ό,τι σε πλήγωσε.

Και πάνω απ’ όλα, να συνεχίζεις. Πάντα μπροστά.

Η σιωπή της νύχτας είναι βαρύτερη από το σκοτάδι. Δεν υπάρχει επιστροφή. Δεν έχει νόημα να κοιτάς πίσω σε ό,τι σε πλήγωσε. Οι παλιές πληγές είναι σαν ξεθωριασμένες αφίσες στους τοίχους, μια υπενθύμιση του παρελθόντος, αλλά τίποτα παραπάνω.

Περπατώ αργά, χωρίς βιασύνη. Η ανεξαρτησία έχει τίμημα. Κάποιοι θα σε μισήσουν γι’ αυτήν. Θα ήθελαν να σε δουν δεμένο, εξαρτημένο, να χρειάζεσαι την έγκρισή τους. Μα εγώ δεν ανήκω σε κανέναν. Η διαδρομή μου είναι μόνο δική μου.

Ο άνεμος σφυρίζει στα στενά. Οι δρόμοι άδειοι, σαν σκηνικό που περιμένει τον επόμενο πρωταγωνιστή. Δεν έχω τίποτα να αποδείξω. Δεν υπάρχει κοινό που να μετράει τα βήματά μου.

Ένα μόνο πράγμα μετράει: να συνεχίσω.

Και συνεχίζω.

Στρίβω στη γωνία. Ξέρω ένα πράγμα με σιγουριά: Ποτέ δεν επιστρέφεις σε ό,τι σε πλήγωσε.

Και συνεχίζω μπροστά.

Και κάπως έτσι, κάνω το επόμενο βήμα. Γιατί μπροστά είναι ο μόνος δρόμος που ξέρω.

Mr Post Fluxus

Για τα παιδιά που χάθηκαν

Ενός λεπτού σιγή; Μια βαθιά υπόκλιση; Δεν αρκούν.
Ο κόσμος συνεχίζει να γυρίζει, τα ρολόγια χτυπούν κανονικά, η ζωή συνεχίζεται σαν να μην έγινε τίποτα. Μα έγινε. Χάθηκε ένα παιδί. Χάθηκαν πολλά. Χάσαμε όλοι.

Ο Άγγελος, η Νουρ, ο Ομάρ, η Φατίμα, ο Ρασίντ, η Ζάρα, ο Μουσταφά, ο Αλί, η Μίριαμ, ο Χουσεΐν.
Τα παιδιά που ξεβράστηκαν στις ακτές, τα παιδιά που σκότωσαν βόμβες, πείνα, χέρια βουτηγμένα στη βία και την εξουσία. Τα παιδιά που χάθηκαν στα νερά του Αιγαίου, στα χαλάσματα της Γάζας, στα στρατόπεδα της Συρίας, στις συνοριακές γραμμές της Ευρώπης, στους δρόμους της Ουκρανίας, στις παραγκουπόλεις του κόσμου.

Τα ίδια χέρια, πάντα τα ίδια. Αλλάζουν γάντια, αλλάζουν σημαίες, αλλάζουν διαταγές, αλλά δεν αλλάζουν ποτέ πρόθεση. Παιδιά μιας κατώτερης μοίρας, λένε. Τι θα πει «κατώτερη μοίρα»; Μοίρα είναι ό,τι χτίζουμε. Μοίρα είναι ό,τι επιτρέπουμε.

Η καρδιά του Άγγελου θα συνεχίσει να χτυπάει σε κάποιο παιδί στη Γερμανία. Θα αγαπήσει και θα αγαπηθεί, λες. Κι αν όχι; Αν βρεθεί ξανά στην ίδια απόγνωση, στην ίδια συνθήκη όπου άνθρωποι ταξινομούνται, όπου κάποιες ζωές αξίζουν και κάποιες είναι απλώς αριθμοί; Πόσο οξυγόνο χωράει η αγάπη; Πόσο χώρο της αφήνει αυτός ο κόσμος που γονατίζει για το δράμα και ύστερα αλλάζει κανάλι;

Ναι, πρέπει να παλέψουμε. Όχι με κεριά και δάκρυα, αλλά με φωνές και χέρια σφιγμένα σε γροθιές. Με έργα. Να γκρεμίσουμε το αφήγημα της παραίτησης, το ψέμα πως «έτσι ήταν πάντα». Δεν ήταν. Και δεν πρέπει να είναι.

Τα παιδιά δεν χάθηκαν. Τα χάσαμε. Και η μόνη δικαίωση που τους χρωστάμε είναι να μην ξαναχαθεί κανένα άλλο.

"Δεν θα αλλάξει ο κόσμος από τη σιωπή μας. Θα αλλάξει από τη φωνή μας."

– Μια επιστολή από τον Mr Post Fluxus

Faces On

Τα Faces On του Γιάννη Σταμενίτη αποτελούν δείγμα ενός ογκώδους αντί-αρχείου. Τι ορίζουμε ως αντί-αρχείο; Πρόκειται για μια δομή που λειτουργεί ως υπέρ-συσσωρευτής υλικών κάθε είδους, δημιουργώντας σύνολα και υποσύνολα χωρίς μια σταθερή μορφή ταξινόμησης. Αυτά τα σύνολα αρθρώνονται μη γραμμικά και παράγουν μνημονικά σημεία. Με αυτή την έννοια, θα μπορούσαμε να πούμε πως ό,τι υπάρχει γύρω μας αποτελεί σύνολο αντί-αρχειακού υλικού, το οποίο μας εμφανίζεται και το συνθέτουμε είτε νοηματικά είτε όχι.

Τα Faces On αποτελούν ένα σύνολο στοιχείων που είναι αντίγραφα προσώπων, τα οποία ασφυκτικά ορίζουν τις επιφάνειες του χώρου. Η επανάληψη αυτής της χειρονομίας παράγει έννοιες. Πρόκειται για πρόσωπα που εκτείνονται στον ορίζοντα της κοινωνικής πραγματικότητας, φτάνοντας στη συλλογική αλήθεια για μια δικαίωση.

Γιάννης Μήτρου

https://youtu.be/8XQJ9GuzEIE?si=ZWK7qgoGtUe35N-c

Ο θόρυβος ως καλλιτεχνική πράξη: από το χάος στην ελπίδα

Η έννοια του "θορύβου" είναι πολυεπίπεδη. Από τον ηχητικό θόρυβο που διεγείρει το αυτί, μέχρι τον κοινωνικό θόρυβο που διεγείρει το μυαλό και το συναίσθημα. Όμως, ο θόρυβος δεν είναι απλώς μια ενόχληση. Είναι ένας καθρέφτης της αλήθειας, μια υπενθύμιση ότι η σιωπή, συχνά, δεν είναι επιλογή, αλλά καταπίεση.

Η έκθεση "Faces On" φέρνει στο φως τους φόβους που κρύβονται κάτω από τη μάσκα της κοινωνικής λογικής. Εγώ, ως Mr Post Fluxus, και ο συνεργάτης μου ως Lary Soundplanner δεν αποφεύγουμε τον θόρυβο. Τον χρησιμοποιούμε. Τον χειριζόμαστε ως εργαλείο που σπάει τα τείχη της σύμβασης. Ο ήχος, αυτός ο "αντίπαλος" της σιωπής, γίνεται καμβάς για να γραφτούν όλα όσα δεν αντέχουμε να πούμε.

Ο κοινωνικός θόρυβος είναι η φωνή της αντίστασης, της αμφισβήτησης, της επιθυμίας για αλλαγή. Είναι η απάντηση στη θορυβώδη πρακτική μιας κοινής λογικής που υπαγορεύει υποταγή. Σε αυτή την performance, ο εικαστικός ήχος δεν είναι το πρόβλημα. Είναι η λύση. Είναι ο τρόπος να γεφυρώσουμε τις ταξικές αγκυλώσεις και να ανοίξουμε δρόμους.

Η θετική πλευρά του distortion είναι η αίσθηση ότι κάτι ζωντανό και πραγματικό συμβαίνει. Ότι μπορούμε να πάρουμε τον φόβο που μας καταδιώκει, να του δώσουμε μορφή, ήχο, και τελικά να τον εξανθρωπίσουμε. Ο βόμβος είναι η τέχνη που μιλά εκεί που τα λόγια σταματούν.

Και όταν όλα μοιάζουν ασφυκτικά, θυμήσου:

«Ο θόρυβος είναι η απόδειξη ότι ζούμε. Ο φόβος είναι η υπενθύμιση ότι προχωράμε. Το τέλος του θορύβου είναι η αρχή της ελπίδας.»

Mr Post Fluxus

https://youtu.be/8XQJ9GuzEIE?si=ZWK7qgoGtUe35N-c

Όλοι πεθαίνουν, αλλά δεν ζουν το ίδιο

Όλοι πεθαίνουν, αλλά δεν ζουν το ίδιο. Άλλοι γλιστρούν στην ύπαρξη σαν αριθμοί σε μια ξεχαρβαλωμένη λογιστική, κι άλλοι σκάνε σαν πυροτεχνήματα μέσα στη νύχτα, αφήνοντας κάτι πίσω τους – ένα φως, μια σπίθα, έστω λίγη στάχτη που κάποτε ήταν φωτιά.

Ζούμε σε μια κοινωνία που μας εκπαιδεύει να επιβιώνουμε, αλλά μας ξεχνά όταν ζητάμε να ζήσουμε. Οι μέρες μας γεμίζουν νούμερα: μισθοί που δεν φτάνουν, ενοίκια που καταπίνουν τον μόχθο, προσδοκίες κομμένες και ραμμένες για να βολεύουν όσους φοβούνται τη σκέψη. Μας ταΐζουν φόβο και μας λένε να είμαστε ευγνώμονες. Κι εμείς; Μερικοί τσιμπάνε, άλλοι θυμούνται να πεινάνε για κάτι αληθινό.

Δεν είναι η ζωή μόνο ένας βιολογικός ρυθμός που μετρά αντίστροφα. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε εκείνον που πέρασε και δεν ακούμπησε, και σε εκείνον που περπάτησε και άφησε πατημασιές. Είναι το «ήμουνα εκεί», το «είπα όχι», το «έτρεξα μέχρι που έσκασα, αλλά έφτασα».

Η κοινωνία έχει τις αγκυλώσεις της, αλλά δεν είναι αδιαπέραστη. Χτυπάς, ξαναχτυπάς, και κάπου κάνει ρωγμή. Κι από τη ρωγμή, περνάει φως. Πάντα υπάρχει φως. Στο γέλιο κάποιου που δεν λύγισε. Στην αλήθεια που δεν θάφτηκε. Στη δημιουργία που δεν συμβιβάστηκε.

«Δεν έχει σημασία πόσα χρόνια θα αντέξει το σώμα σου. Σημασία έχει αν η καρδιά σου θα ζήσει κάθε ένα από αυτά.»

Mr Post Fluxus

Mr Post Fluxus & Lary Soundplanner – "Faces On"

Στην τομή της εικαστικής έκφρασης και του ηχητικού πειραματισμού, δύο καλλιτέχνες συναντιούνται για να αποδομήσουν και να ανασυνθέσουν την ανθρώπινη μορφή και τα πολλαπλά της πρόσωπα. Ο Mr Post Fluxus, εικαστικός με μια βαθιά ερευνητική ματιά πάνω στον φόβο, τη μνήμη και το τραύμα, και ο Lary Soundplanner, δημιουργός ηχητικών τοπίων που διαρρηγνύουν τη γραμμική εμπειρία του χρόνου, ενώνουν τις δυνάμεις τους για τις ανάγκες της έκθεση "Faces On".

Η έκθεση δεν ήταν απλώς μια απεικόνιση προσώπων – ήταν μια εξερεύνηση της ταυτότητας μέσα από την πολυδιάστατη φύση της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Mr Post Fluxus χρησιμοποιεί μικτές τεχνικές, στρώσεις μνήμης και σκόπιμες αλλοιώσεις της μορφής, τόσο στον ήχο, αλλά και στην εικόνα, αποκαλύπτοντας πρόσωπα που φέρουν τα σημάδια της κοινωνικής και υπαρξιακής τους πορείας. Σαν αποσπάσματα από ένα αρχειακό σύμπαν, τα έργα του συνομιλούν με τις ηχητικές επεμβάσεις του Lary Soundplanner, ο οποίος μέσα από field recordings, παραμορφώσεις και αναλογικούς ήχους δημιουργεί ένα ηχητικό περιβάλλον που αναπνέει μαζί με τις εικόνες.

Το "Faces On" δεν ζητά απλώς να το παρατηρήσεις – απαιτεί να το βιώσεις. Ο ήχος και η εικόνα γίνονται ένα, διαμορφώνοντας έναν χώρο όπου το πρόσωπο δεν είναι ποτέ στατικό, αλλά μεταβαλλόμενο, ρευστό, γεμάτο θραύσματα εμπειριών. Είναι ένα πρόσωπο που ακούμε και ένας ήχος που βλέπουμε.

Η συνεργασία αυτή είναι μια δήλωση απέναντι στη σύγχρονη αποπροσωποποίηση. Σε έναν κόσμο που απαιτεί μάσκες, οι δύο δημιουργοί αναζητούν την αλήθεια πίσω από αυτές. Και την αφήνουν να αντηχήσει, μέσα από την απώλεια του χρώματος, της υφής και του ήχου.

Η έκθεσης"Faces On" δεν είναι ένας καθρέφτης που σε αντικατόπτριζε απλώς – αλλά η προσπάθεια της αποδόμησης και της επανασύνθεσης στο διηνεκές...

Αποστολή Mr Post Fluxus: "Παραμείνετε Παράξενοι"

Η ζωή είναι πολύ σύντομη για να είμαστε φυσιολογικοί. Πολύ σύντομη για να ταιριάζουμε, να συμμορφωνόμαστε, να κρύβουμε την αλήθεια μας κάτω από χαλιά γεμάτα σκόνη. Ό,τι πρέπει να λυθεί θα λυθεί. Ό,τι παραμένει, είναι εκεί για να μας θυμίζει πως το ταξίδι είναι πάνω απ’ όλα μια συμφωνία με το άγνωστο.

Δεν έχω χρόνο να σκάω. Να βασανίζομαι με την ψευδαίσθηση της απόλυτης κατανόησης. Δέκα ζωές να ζήσω, δεν θα μάθω ποτέ ποιος είμαι, γιατί η ύπαρξη είναι ένα μέγα μυστήριο. Και αυτό είναι υπέροχο. Με γνωρίζω αλλά ποτέ απόλυτα—κάθε μέρα, ένα κομμάτι μου που έρχεται στο φως, ένα άλλο εγώ μου που χάνεται στο σκοτάδι.

Δεν θέλω το φασισμό των συναισθημάτων. Δεν θα γελάω όλη μέρα λες και διαφημίζω οδοντόκρεμα, ούτε θα κρύβω τα δάκρυά μου για να μη χαλάσω την εικόνα μου. Μπορώ να γελάω και να κλαίω. Να είμαι και τα δύο, γιατί έτσι είμαι εγώ, έτσι είμαστε όλοι.

Τα τραύματά μου δεν θα θεραπευτούν όλα, και δεν με νοιάζει. Δεν περιμένω να γίνω ένας άθικτος, γυαλιστερός άνθρωπος χωρίς ρωγμές. Το υλικό μου είναι αυτό που είναι, το διαχειρίζομαι, το σμιλεύω. Δεν ψάχνω μια ουτοπία όπου όλα αλλάζουν με μαγικό τρόπο—αλλάζω αυτά που αλλάζουν, τα υπόλοιπα τα αγκαλιάζω και συνεχίζω.

Και στο τέλος, ευτυχώς, ο Θεός δεν έχει καμία ή σχεδόν καμία σχέση με τις μικρές ανθρώπινες βεβαιότητες. Γιατί αν είχε, η ελπίδα θα ήταν νεκρή. Και εγώ, όση παράνοια κι αν κουβαλάω, όση αμφιβολία κι αν με διαπερνά, δεν μπορώ να ζω χωρίς την ελπίδα ότι κάπου, σε κάποια ρωγμή του κόσμου, υπάρχει φως.

Παραμείνετε παράξενοι. Παραμείνετε αληθινοί.

Mr Post Fluxus

Λάθος Συνταγή, Λάθος Θεραπεία

Ο κόσμος πιστεύει στις μαγικές συνταγές. Ένα χαρτί με μια υπογραφή, λίγες σταγόνες ελπίδας στο ποτήρι και όλα θα πάνε καλύτερα. Μα αν η συνταγή είναι λάθος; Αν το φάρμακο δεν θεραπεύει αλλά επιδεινώνει; Έτσι είναι και η πολιτική: μια λάθος δόση, ένας λάθος γιατρός, και ξαφνικά ο ασθενής –εμείς– βρίσκεται διασωληνωμένος στο κρεβάτι της ιστορίας.

Η κοινωνία έμαθε να καταπίνει πικρά χάπια με την ελπίδα πως κάποτε θα δράσουν. Όμως η αναμονή γίνεται συνήθεια, η ανάρρωση παραμύθι, και το φαρμάκι καθημερινότητα. Δεν φταίνε μόνο οι συνταγογράφοι, αλλά κι εκείνοι που φοβούνται να σκίσουν τη συνταγή. Οι άνθρωποι συνηθίζουν τον πόνο και μάλιστα τον βαφτίζουν «αναγκαίο». Κι έτσι, ένας φαύλος κύκλος αναπαράγει την αρρώστια αντί για τη θεραπεία.

Όμως υπάρχει κι άλλος δρόμος. Δεν είναι εύκολος, δεν τον δείχνουν στις ειδήσεις, δεν έχει ταμπέλες με εύκολες λύσεις. Είναι ο δρόμος της αφύπνισης, της δράσης, της αλληλεγγύης. Το να κατανοήσεις πως η θεραπεία δεν έρχεται από πάνω, αλλά από δίπλα σου, από εσένα, από εμάς. Όταν σταματήσεις να καταπίνεις ό,τι σου δίνουν και αρχίσεις να ψάχνεις τα δικά σου γιατρικά.

«Το μεγαλύτερο λάθος δεν είναι να πάρεις το λάθος φάρμακο. Είναι να πιστέψεις πως δεν υπάρχει άλλη θεραπεία.»

Mr Post Fluxus

Το βιβλίο που γράφουμε μαζί

Αν η ζωή είναι βιβλίο, τότε ποιος το γράφει στ’ αλήθεια; Μην είσαι σίγουρος ότι κρατάς εσύ την πένα. Οι σελίδες γεμίζουν βιαστικά, πολλές φορές με μελάνι που δεν διάλεξες, με λέξεις που σου υπαγορεύουν. Το σύστημα, η τάξη, το καθωσπρέπει, το «έτσι πρέπει» και το «αυτό γίνεται». Κι εσύ υπογράφεις, συναινείς, γιατί έτσι έμαθες.

Μα να σου πω κάτι; Το χαρτί είναι δικό σου. Και αν σου δίνουν στυλό με άγραφη μελάνη, γράψε με τα χέρια σου. Ζωγράφισε τα όνειρά σου στα περιθώρια, γράψε στις άκρες των σελίδων σου φράσεις που καίνε. Αν οι άλλοι βαριούνται να διαβάσουν, δεν είναι δικό σου πρόβλημα.

Αλλά να θυμάσαι: το βιβλίο δεν γράφεται μόνο του. Γράφεται στις πλατείες, στις πορείες, στις αγκαλιές, στα ξενύχτια με φίλους, στις πράξεις που δεν φοβούνται να κάνουν θόρυβο. Δεν υπάρχει πιο βαρετό βιβλίο από μια ζωή σιωπηλή, από μια ιστορία που ξεχνά να συγκινήσει.

Και ναι, το ξέρω. Ο κόσμος είναι φτιαγμένος έτσι ώστε κάποιοι να γράφουν με χρυσό και κάποιοι με αίμα. Αλλά όσο το χαρτί αντέχει, υπάρχει ελπίδα. Όσο υπάρχουν χέρια που γράφουν αντί να γκρινιάζουν, στόματα που φωνάζουν αντί να σιγούν, μάτια που βλέπουν πίσω από τα προσχήματα, τότε τίποτα δεν έχει τελειώσει.

Γιατί στο τέλος, δεν θα μετρηθούν οι σελίδες, αλλά το νόημα που κουβαλούσαν.

"Η ζωή δεν είναι αυτό που σου συμβαίνει, αλλά αυτό που γράφεις γι’ αυτήν."

Mr Post Fluxus

Σχόλιο του Mr Post Fluxus

Ζούμε σε μια εποχή που η κοινή γνώμη έχει αναχθεί σε δικαστή χωρίς έφεση, σε μια κοινωνία που καταδικάζει την απόκλιση και λιθοβολεί τη διαφορά. Ο καθένας έχει άποψη για το πώς πρέπει να ζεις, τι να πιστεύεις, τι να κάνεις, ακόμα και για το πώς πρέπει να αισθάνεσαι. Κι αν τολμήσεις να ξεφύγεις από το στενό πλαίσιο του «κανονικού», γίνεσαι στόχος.

Αλλά εγώ δεν ήρθα εδώ για να χωρέσω σε καλούπια. Δεν είμαι μέρος του καταλόγου τους. Δεν ανήκω σε κανένα κουτάκι, δεν χωράω στα στενά περιθώρια της "λογικής" τους. Κι αν τα λάθη μου ενοχλούν, τόσο το καλύτερο. Τα λάθη μου είμαι εγώ. Είναι το σκαρί μου, τα εργαλεία μου, το εργαστήριό μου. Από αυτά μαθαίνω, από αυτά δημιουργώ.

Κι αν έχετε αρνητισμό, κρατήστε τον. Αν έχετε δηλητήριο, πιείτε το μόνοι σας. Εγώ δεν τρέφομαι από μίσος. Εγώ φτιάχνω τον κόσμο μου αλλιώς, με χρώματα, ήχους, αμφισβήτηση και πράξεις. Με μια σπίθα αλήθειας που καίει ό,τι είναι ψεύτικο.

Η ζωή είναι μια φορά. Κι αν τη ζήσεις με γνώμονα τον φόβο της κριτικής, δεν την έζησες ποτέ.

"Οι άλλοι μπορούν να έχουν άποψη. Εγώ έχω ζωή."

Οι Άγραφοι Κανόνες του Δρόμου

Οι άγραφοι κανόνες δεν γράφονται σε τοίχους ούτε σε συνταγολόγια επιτυχίας. Είναι αυτοί που τους κουβαλάς μέσα σου, όπως το πρώτο σου λάθος, η πρώτη σου συγγνώμη, η πρώτη σου αλήθεια. Στους δρόμους της πόλης που μεγάλωσα, οι κανόνες ήταν απλοί: σεβασμός, αξιοπρέπεια, ειλικρίνεια. Όχι επειδή το λέει κάποιο βιβλίο, αλλά επειδή χωρίς αυτά είσαι απλά ένας ακόμα περαστικός. Οι άγραφοι κανόνες δεν είναι γραμμένοι σε χαρτί ούτε τους μαθαίνεις στο σχολείο. Είναι αυτοί που καθορίζουν ποιος είσαι, πώς κινείσαι και τι αφήνεις πίσω σου. Δεν είναι εντολές είναι σημάδια για να μην χαθείς.

1. Όταν χαιρετάς, σήκω όρθιος. Ο σεβασμός φαίνεται στις λεπτομέρειες. Μια χειραψία δεν είναι απλή κίνηση, είναι δήλωση παρουσίας.

2. Όταν τρως σε ξένο σπίτι, να εκτιμάς το φαγητό. Δεν κρίνεις το πιάτο, αλλά τον άνθρωπο που το ετοίμασε. Και αν δεν σου αρέσει, χαμογέλα και φάε σιωπηλά.

3. Το τελευταίο κομμάτι ανήκει σε εκείνον που το χρειάζεται περισσότερο. Δεν μετράει ποιος πρόλαβε—μετράει ποιος καταλαβαίνει. Αν δεν το αγόρασες, μην το διεκδικείς.

4. Δες ποιος είναι δίπλα σου και ποιος πίσω σου. Ο κόσμος δεν γυρίζει γύρω από σένα. Προστάτεψε τους αδύναμους, σεβάσου τους ίσους.

5. Μη ρίχνεις πρώτος τα χαρτιά σου σε μια συμφωνία. Η αξία σου δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Δες τι σκέφτεται ο άλλος πριν δείξεις τι θέλεις.

6. Μην κλέβεις τη δουλειά ή τις ιδέες κάποιου άλλου. Αν θες αναγνώριση, κέρδισέ την. Το να χτίζεις πάνω στον κόπο άλλου είναι εύκολο, αλλά σε προδίδει γρήγορα.

7. Ντύσου όπως σου αξίζει. Δεν είναι θέμα μόδας, αλλά στάσης. Ο τρόπος που εμφανίζεσαι λέει πολλά πριν καν μιλήσεις.

8. Πες μόνο ό,τι εννοείς και εννόησε ό,τι λες. Οι μισές αλήθειες είναι ολόκληρα ψέματα. Μίλα καθαρά, ακόμα κι αν δεν αρέσει.

9. Να ακούς περισσότερο απ’ ό,τι μιλάς. Οι απαντήσεις έρχονται από αυτούς που ξέρουν να ρωτούν. Μη βιάζεσαι να πεις—μάθε να ακούς.

10. Οι λέξεις έχουν δύναμη, μη τις χαραμίζεις. Οι βρισιές δεν κάνουν δυνατό τον λόγο σου, τον μικραίνουν. Ξέρεις τι να πεις; Πες το καλά.

11. Όταν είσαι με άλλους, το τηλέφωνο δεν είναι προτεραιότητα. Αν το βλέμμα σου κολλάει στην οθόνη, χάνεις τη στιγμή που ζεις.

12. Δες τους ανθρώπους στα μάτια όταν μιλάτε. Το βλέμμα λέει περισσότερα από τις λέξεις. Αν δεν μπορείς να το κρατήσεις, κάτι κρύβεις.

13. Μην πιέζεσαι να χωρέσεις εκεί που δεν σε κάλεσαν. Η αξία σου δεν μετριέται σε προσκλήσεις. Αν σε θέλουν, θα στο δείξουν.

14. Η καταγωγή σου είναι η ιστορία σου—μην την κρύβεις. Δεν διαλέγεις από πού έρχεσαι, αλλά διαλέγεις πώς το κουβαλάς.

15. Μην ζητάς την αγάπη σαν να είναι χάρη. Ό,τι αξίζει έρχεται φυσικά. Αν πρέπει να παρακαλέσεις, τότε δεν έχεις αυτό που ψάχνεις.

Αυτοί είναι οι άγραφοι κανόνες. Δεν τους διάβασα σε κάποιο βιβλίο. Τους έμαθα στο πεζοδρόμιο, στις πλατείες, στις κουβέντες που έγιναν με χαμηλή φωνή και μεγάλα βλέμματα. Αν δεν τους ξέρεις, ο δρόμος θα σου τους μάθει. Και αν τους ξέρεις, τότε ξέρεις ήδη ποιος είσαι. Αυτοί είναι οι κανόνες που δεν χρειάζονται χαρτί για να ισχύουν. Τους γράφεις με τις πράξεις σου. Αν τους καταλαβαίνεις, τότε ξέρεις ήδη ποιο μονοπάτι ακολουθείς.