Η μάσκα της δημοκρατίας και η ελπίδα της αναγέννησής της
Συνηθίσαμε να αποκαλούμε «δημοκρατία» κάτι που περισσότερο μοιάζει με σκηνικό παρά με ουσία. Ένα καλοστημένο θέατρο όπου οι πολίτες καλούνται κάθε λίγα χρόνια να ρίξουν ένα χαρτί σε μια κάλπη, κι ύστερα παραδίδουν τη φωνή τους σε επαγγελματίες «εκπροσώπους» που υπηρετούν σχεδόν πάντα συμφέροντα ξένα προς το κοινό καλό.
Η ισότητα, που θα έπρεπε να είναι θεμέλιο, καταρρέει μπροστά στις ταξικές διαφορές, στις οικονομικές ανισότητες, στα δίκτυα εξουσίας που απλώνονται σαν αόρατα δεσμά. Κι εκεί όπου η δικαιοσύνη θα όφειλε να στέκεται αμερόληπτη, συχνά λειτουργεί ως προέκταση της εκάστοτε κυβέρνησης. Λίγοι άνθρωποι παραμένουν αδιάφθοροι, μα πολεμούν μόνοι μέσα σε έναν μηχανισμό που τους καταπίνει.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, ο πολίτης βυθίζεται στην αδιαφορία ή στον φόβο. Η δημόσια σφαίρα δεν γίνεται χώρος ουσιαστικής κουβέντας αλλά πεδίο μονολόγων, όπου κόμματα και παράγοντες φωνάζουν χωρίς να ακούν. Έτσι η έννοια του διαλόγου, που θα έπρεπε να αποτελεί ψυχή της δημοκρατίας, χάνεται μέσα στον θόρυβο.
Κι όμως, η ελπίδα δεν σβήνει. Γιατί ανάμεσα στην αδράνεια υπάρχουν άνθρωποι που αντιστέκονται. Δεν βολεύονται με την εικόνα μιας κοινωνίας βουτηγμένης στη διαφθορά, δεν κλείνονται στον εαυτό τους. Δάσκαλοι που επιμένουν να καλλιεργούν κριτική σκέψη, νέοι που ψάχνουν την αλήθεια πέρα από τα έτοιμα σχήματα, πολίτες που επιμένουν να διεκδικούν ισότητα και ελευθερία.
Η αληθινή δημοκρατία δεν είναι μόνο θεσμοί και διαδικασίες, είναι τρόπος ζωής. Είναι η ικανότητα να μιλάς χωρίς φόβο, να ακούς χωρίς προκατάληψη και να πράττεις με σεβασμό για τον άλλον. Αν κάτι μπορεί να ανατρέψει τη σημερινή παρωδία, αυτό είναι η παιδεία που διδάσκει ελευθερία, η γνώση που γίνεται όπλο ενάντια στην άγνοια και η συλλογική διάθεση να χτίσουμε ένα μέλλον δικαιότερο.
Η ιστορία μάς δείχνει πως οι μεγάλες αλλαγές ξεκίνησαν από λίγους που δεν δέχτηκαν να σιωπήσουν. Αυτοί οι λίγοι είναι αρκετοί για να θυμίσουν στους πολλούς πως η δημοκρατία δεν είναι μια ταμπέλα αλλά ένας ζωντανός παλμός που ζητά συνεχώς να τον κρατάμε ζωντανό.
Γιατί η δημοκρατία, για να υπάρχει, πρέπει πρώτα να την κουβαλάμε μέσα μας.
Mr Post Fluxus
