Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης

 Σχόλιο του Mr Post Fluxus για την Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης

Η ειρήνη, λέει, γιορτάζεται σήμερα. Μια μέρα το χρόνο. Μια μέρα που γεμίζει με περιστέρια τα δελτία τύπου, με λευκές σημαίες τις οθόνες και με κούφιες δηλώσεις τα στόματα αυτών που κρατάνε στα χέρια τους τις πραγματικές σκανδάλες. Τι ειρωνεία, η μέρα της ειρήνης να κλείνει το μάτι στον πόλεμο, σαν να ’ναι και οι δύο μέρος του ίδιου παιχνιδιού εξουσίας.

Μα εγώ δεν μπορώ να δω την ειρήνη μόνο σαν μια αφίσα στον τοίχο, ούτε σαν hashtag. Την βλέπω στο βλέμμα των παιδιών που παίζουν στις πλατείες χωρίς να ξέρουν ακόμα τι σημαίνει φόβος. Την νιώθω στην αγκαλιά των ανθρώπων που πεισμώνουν κόντρα στη βαρβαρότητα, που μοιράζονται το λίγο τους ψωμί κι ας ξέρουν πως αύριο ίσως να μην έχουν ούτε αυτό.

Γιατί η κοινωνία μας έχει ταξικές ρωγμές, αγκυλώσεις που χωρίζουν τους ανθρώπους σε κερδισμένους και χαμένους. Μας μαθαίνουν πως η ειρήνη είναι ουτοπία, ενώ στην πραγματικότητα είναι η πιο χειροπιαστή ανάγκη, να ζεις χωρίς τον φόβο, να δουλεύεις χωρίς να εξανδραποδίζεσαι, να ερωτεύεσαι χωρίς να σε δικάζουν.

Δεν αρνούμαι τον θυμό μου απέναντι σε μια δημόσια σφαίρα που εμπορεύεται την ελπίδα και που τρέφεται από τις ουλές της. Όμως ξέρω πως, αν θέλουμε να επιβιώσουμε σαν άνθρωποι, η ειρήνη δεν μπορεί να είναι απλώς μια μέρα. Πρέπει να γίνει η καθημερινή μας επανάσταση, η πράξη της αλληλεγγύης, το χαμόγελο που προσφέρεται χωρίς αντάλλαγμα, η άρνηση να δεχτούμε πως ο άλλος είναι «ξένος».

Γιατί ναι, η ειρήνη δεν χαρίζεται, κατακτιέται. Και η κατάκτησή της ξεκινάει μέσα μας, με το πείσμα να βλέπουμε τον άνθρωπο πριν τη σημαία, τον γείτονα πριν τον αντίπαλο, το παιδί πριν τον στρατιώτη.

Η ειρήνη δεν είναι η απουσία του πολέμου, αλλά η παρουσία της αγάπης, κι αυτήν κανείς δεν μπορεί να μας την αφαιρέσει αν δεν την παραδώσουμε οι ίδιοι.

Η μάσκα της δημοκρατίας και η ελπίδα της αναγέννησής της

Η μάσκα της δημοκρατίας και η ελπίδα της αναγέννησής της

Συνηθίσαμε να αποκαλούμε «δημοκρατία» κάτι που περισσότερο μοιάζει με σκηνικό παρά με ουσία. Ένα καλοστημένο θέατρο όπου οι πολίτες καλούνται κάθε λίγα χρόνια να ρίξουν ένα χαρτί σε μια κάλπη, κι ύστερα παραδίδουν τη φωνή τους σε επαγγελματίες «εκπροσώπους» που υπηρετούν σχεδόν πάντα συμφέροντα ξένα προς το κοινό καλό.

Η ισότητα, που θα έπρεπε να είναι θεμέλιο, καταρρέει μπροστά στις ταξικές διαφορές, στις οικονομικές ανισότητες, στα δίκτυα εξουσίας που απλώνονται σαν αόρατα δεσμά. Κι εκεί όπου η δικαιοσύνη θα όφειλε να στέκεται αμερόληπτη, συχνά λειτουργεί ως προέκταση της εκάστοτε κυβέρνησης. Λίγοι άνθρωποι παραμένουν αδιάφθοροι, μα πολεμούν μόνοι μέσα σε έναν μηχανισμό που τους καταπίνει.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, ο πολίτης βυθίζεται στην αδιαφορία ή στον φόβο. Η δημόσια σφαίρα δεν γίνεται χώρος ουσιαστικής κουβέντας αλλά πεδίο μονολόγων, όπου κόμματα και παράγοντες φωνάζουν χωρίς να ακούν. Έτσι η έννοια του διαλόγου, που θα έπρεπε να αποτελεί ψυχή της δημοκρατίας, χάνεται μέσα στον θόρυβο.

Κι όμως, η ελπίδα δεν σβήνει. Γιατί ανάμεσα στην αδράνεια υπάρχουν άνθρωποι που αντιστέκονται. Δεν βολεύονται με την εικόνα μιας κοινωνίας βουτηγμένης στη διαφθορά, δεν κλείνονται στον εαυτό τους. Δάσκαλοι που επιμένουν να καλλιεργούν κριτική σκέψη, νέοι που ψάχνουν την αλήθεια πέρα από τα έτοιμα σχήματα, πολίτες που επιμένουν να διεκδικούν ισότητα και ελευθερία.

Η αληθινή δημοκρατία δεν είναι μόνο θεσμοί και διαδικασίες, είναι τρόπος ζωής. Είναι η ικανότητα να μιλάς χωρίς φόβο, να ακούς χωρίς προκατάληψη και να πράττεις με σεβασμό για τον άλλον. Αν κάτι μπορεί να ανατρέψει τη σημερινή παρωδία, αυτό είναι η παιδεία που διδάσκει ελευθερία, η γνώση που γίνεται όπλο ενάντια στην άγνοια και η συλλογική διάθεση να χτίσουμε ένα μέλλον δικαιότερο.

Η ιστορία μάς δείχνει πως οι μεγάλες αλλαγές ξεκίνησαν από λίγους που δεν δέχτηκαν να σιωπήσουν. Αυτοί οι λίγοι είναι αρκετοί για να θυμίσουν στους πολλούς πως η δημοκρατία δεν είναι μια ταμπέλα αλλά ένας ζωντανός παλμός που ζητά συνεχώς να τον κρατάμε ζωντανό.

Γιατί η δημοκρατία, για να υπάρχει, πρέπει πρώτα να την κουβαλάμε μέσα μας.

Mr Post Fluxus

Ο Παύλος Φύσσας (Πέραμα, 10 Απριλίου 1979 – Κερατσίνι, 18 Σεπτεμβρίου 2013)

Παύλος Φύσσας. Ένα όνομα που χαράχτηκε ανεξίτηλα στη μνήμη μας, όχι μόνο για το τραγικό τέλος του, αλλά για το πνεύμα του, για τον λόγο του και για την αλήθεια που κουβαλούσε η φωνή του. Στις 18 Σεπτεμβρίου 2013, ο Παύλος έπεσε θύμα της τυφλής βίας του ρατσισμού και του φασισμού, ενός μίσους που δεν κοιτάζει άνθρωπο, δεν σέβεται ζωή, δεν αναγνωρίζει την αξία της ελευθερίας.

Ο φασισμός δεν είναι απλώς μια πολιτική στάση, είναι μια άρνηση της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι το δηλητήριο που θέλει να χωρίσει, να διχάσει, να αφαιρέσει το δικαίωμα στον άλλον να υπάρχει. Ο ρατσισμός, με την τυφλή του βία, στοχεύει στο διαφορετικό, στο ελεύθερο, στο φωτεινό. Και ο Παύλος Φύσσας, μέσα από τη μουσική του και την παρουσία του, αντιπροσώπευε ακριβώς αυτό, το φως απέναντι στο σκοτάδι.

Τι σημαίνει, όμως, να θυμόμαστε; Δεν είναι μόνο η μνήμη για τον Παύλο, είναι η ευθύνη μας απέναντι στον κόσμο που θέλουμε να χτίσουμε. Έναν κόσμο χωρίς φόβο, χωρίς μίσος, χωρίς τις αλυσίδες του φασισμού. Έναν κόσμο που σέβεται τον άνθρωπο ανεξάρτητα από το χρώμα, τη θρησκεία, το φύλο, την καταγωγή.

Το χρέος μας είναι να μη μένουμε σιωπηλοί. Να στεκόμαστε απέναντι σε κάθε μορφή ρατσισμού, σε κάθε φωνή που προσπαθεί να μειώσει ή να εξευτελίσει τον συνάνθρωπο. Να διδάσκουμε στα παιδιά μας την αξία της αλληλεγγύης, της αγάπης, της ανθρωπιάς. Να θυμίζουμε ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, κατακτάται και προστατεύεται καθημερινά με στάση ζωής.

Ο Παύλος ζει σε κάθε άνθρωπο που τολμά να πει «όχι» στο μίσος. Ζει σε κάθε πράξη καλοσύνης, σε κάθε κίνηση ενότητας, σε κάθε όνειρο για έναν κόσμο δίκαιο και ελεύθερο. Γιατί ο αγώνας ενάντια στον φασισμό και τον ρατσισμό δεν είναι μόνο μνήμη. Είναι καθημερινή πράξη. Είναι η απόφαση να υπερασπιζόμαστε την ίδια τη ζωή.

Ο Παύλος Φύσσας δολοφονήθηκε γιατί τόλμησε να σταθεί όρθιος μέσα σε μια κοινωνία που έμαθε να σκύβει. Κι αυτό είναι το τραγικότερο, δεν ήταν ένα "τυχαίο περιστατικό", ήταν η κορυφή του παγόβουνου ενός συστήματος που εκτρέφει μίσος, που επενδύει στον φόβο, που ταΐζει τις πιο σκοτεινές πλευρές μας για να κρατάει τις μάζες αλυσοδεμένες. Ο φασισμός δεν είναι ξένο σώμα, είναι το τέρας που γεννιέται μέσα από την ανισότητα, τη φτώχεια, την ταξική αδικία. Και όσο κλείνουμε τα μάτια, το τέρας θα συνεχίσει να μεγαλώνει.

Μα εδώ είναι το σημείο που χρειάζεται η τρυφερότητα. Η τρυφερότητα ως αντίσταση. Ο άνθρωπος δεν σώζεται με άλλα μαχαίρια, ούτε με άλλους στρατούς. Σώζεται όταν επιλέγει την αγάπη αντί του μίσους, την αλληλεγγύη αντί του ανταγωνισμού, τη συντροφικότητα αντί της μοναξιάς που μας σερβίρουν. Γιατί, ας το πούμε καθαρά, οι ταξικές αγκυλώσεις και η δημόσια σφαίρα που μας θέλει διαιρεμένους δεν είναι μοίρα, είναι κατασκευή. Κι ό,τι κατασκευάζεται, μπορεί και να ξηλωθεί.

Ο Παύλος δεν ήταν μάρτυρας επειδή ήθελε να είναι, ήταν επειδή δεν φοβήθηκε να πει την αλήθεια. Κι αν κάτι οφείλουμε να κρατήσουμε, είναι αυτή η στάση, να μην αφήσουμε το μίσος να μας κλείσει την ψυχή, να μη χαρίσουμε στον φασισμό τη νίκη του φόβου.

Γιατί η κοινωνία μπορεί να μας θέλει κουρασμένους, διαιρεμένους και σιωπηλούς. Αλλά εμείς μπορούμε να διαλέξουμε το αντίθετο, να είμαστε δυνατοί, ενωμένοι και φωναχτοί! Και τότε, ακόμα και το πιο πνιγηρό σκοτάδι θα καταλάβει πως το φως δεν σβήνει.

Η αγάπη δεν είναι αδυναμία, είναι η πιο επαναστατική πράξη απέναντι σε έναν κόσμο που μας θέλει φοβισμένους.

 Mr Post Fluxus

Το άτομο που είσαι

Το άτομο που είσαι διαμορφώνεται από πολλά περισσότερα απ’ όσα φαίνονται με την πρώτη ματιά. Από το φαγητό που τρως, το νερό που πίνεις και τον αέρα που αναπνέεις, την ποιότητα της φύσης που σε τρέφει και σε προστατεύει. Από τη σωματική και πνευματική άσκηση που κάνεις, τη φροντίδα που δείχνεις στο σώμα σου και την προσοχή που δίνεις στον νου σου.

Από τα βιβλία που έχεις διαβάσει, τη μουσική που έχει αγγίξει την ψυχή σου, τις ταινίες που σε ταξίδεψαν και τις τέχνες που άφησες να μπουν στην καθημερινότητά σου. Από τους ανθρώπους που σε περιβάλλουν, φίλους, συναδέλφους, συγγενείς, και την ενέργεια που ανταλλάσσεις μαζί τους.

Είσαι ακόμη οι σκέψεις που παράγεις καθημερινά, θετικές ή αρνητικές, ελπιδοφόρες ή σκοτεινές. Οι συνήθειες που χτίζεις στο σήμερα, μικρές ή μεγάλες, που σταδιακά καθορίζουν την κατεύθυνση της ζωής σου.

Αλλά είσαι και οι εμπειρίες που έζησες, τα ταξίδια που έκανες, οι τόποι που σε διαμόρφωσαν. Είσαι οι δυσκολίες που ξεπέρασες και οι πληγές που θεράπευσες. Τα όνειρα που τόλμησες να ακολουθήσεις και εκείνα που κρατάς ακόμα μέσα σου.

Είσαι η παιδική σου ηλικία και οι μνήμες της, αλλά και το μέλλον που οραματίζεσαι. Είσαι οι αξίες που διάλεξες να σε καθοδηγούν και η στάση που κρατάς απέναντι στον άλλον. Είσαι η γλώσσα που μιλάς, η κουλτούρα που κουβαλάς, οι παραδόσεις που σε ρίζωσαν, αλλά και η διάθεση να εξερευνήσεις το άγνωστο.

Τελικά, είσαι το άθροισμα όσων αφήνεις να σε επηρεάσουν, και κυρίως η επιλογή σου για το πώς θα τα μεταμορφώσεις σε κάτι δημιουργικό και αληθινά δικό σου.

Εικόνα δάνειο από το διαδίκτυο

Η αλληλεγγύη είναι η γέφυρα που μας σώζει από τον κατακερματισμό

Οι εφιάλτες της εποχής μας δεν είναι μόνο προσωπικοί, είναι κοινωνικοί. Είναι η μοναξιά μέσα στο πλήθος, η φτώχεια που κόβει τις φτερούγες στα παιδιά, η απελπισία που τρώει τα όνειρα των νέων πριν καν προλάβουν να γεννηθούν. Μα το αντίδοτο δεν είναι η τυφλή, ζωώδης διεκδίκηση. Το αντίδοτο είναι η αλληλεγγύη, το να βλέπεις τον συνάνθρωπο και να μην τον αφήνεις μόνο του.

Η αλληλεγγύη είναι η γέφυρα που μας σώζει από τον κατακερματισμό, είναι το χέρι που απλώνεται χωρίς να ρωτά «τι θα κερδίσω», είναι η μοιρασμένη μπουκιά, το βλέμμα που λέει «είμαι εδώ». Σε έναν κόσμο που μας μαθαίνει να κοιτάμε μόνο την πάρτη μας, η αλληλεγγύη είναι η πιο ριζοσπαστική πράξη.

Αντί να γινόμαστε θηρία που παλεύουν για τα ψίχουλα, ας γίνουμε άνθρωποι που υψώνουν τον άνθρωπο. Γιατί χωρίς ανθρωπιά, κανένα όνειρο δεν στέκεται. Και χωρίς όνειρο, καμιά κοινωνία δεν μπορεί να προχωρήσει.

Ο αγώνας για κοινωνικά και δημοκρατικά δικαιώματα δεν χρειάζεται να είναι μια κραυγή γεμάτη μίσος, μπορεί να είναι ένα τραγούδι, μια αγκαλιά, ένα βήμα μπροστά με αξιοπρέπεια. Η αντίσταση δεν είναι μόνο ο θυμός, είναι και η καλοσύνη που δεν αφήνει το σκοτάδι να νικήσει.

Η αλληλεγγύη δεν είναι καθήκον, είναι η απόδειξη ότι μέσα στον καθένα μας χωρά ολόκληρη η ανθρωπότητα.

Mr Post Fluxus

Δεν χρειάζεται να φτάσεις στο Νεπάλ για να καταλάβεις πώς μυρίζει η φτώχεια

Δεν χρειάζεται να φτάσεις στο Νεπάλ για να καταλάβεις πώς μυρίζει η φτώχεια, η απελπισία και η αδικία. Μυρίζει παντού. Στην Ασία, στην Ευρώπη, στη γειτονιά μας. Η διαφθορά έχει την ίδια γεύση σε κάθε γλώσσα. Η ακρίβεια δεν κάνει διακρίσεις. Το μόνο που αλλάζει είναι το τοπίο, άλλος βλέπει χιονισμένα βουνά κι άλλος τσιμεντένιες πολυκατοικίες. Η ουσία είναι ίδια, λαοί που φωνάζουν κι εξουσίες που παριστάνουν ότι δεν ακούνε.

Δεν είναι τα social media που βγάζουν τους ανθρώπους στους δρόμους, είναι η κοιλιά που γουργουρίζει, η αξιοπρέπεια που ποδοπατιέται, το μέλλον που κλείνει την πόρτα στα παιδιά. Κι όταν αυτά σωρεύονται, τότε το πλήθος μετατρέπεται σε οργισμένο ποτάμι που σαρώνει κάθε ψεύτικη υπόσχεση. Η ιστορία δεν χρειάζεται πολλά για να ξαναγραφτεί από την αρχή, ένα σπίρτο αρκεί όταν το καζάνι βράζει χρόνια.

Κι όμως, μέσα σε όλη αυτή τη σκοτεινιά, ο άνθρωπος παραμένει το πιο φωτεινό πλάσμα. Γιατί έχει την ικανότητα να αγαπά, να ονειρεύεται, να χτίζει ξανά εκεί που όλα γκρεμίστηκαν. Αυτό είναι που φοβούνται όσοι μας κυβερνούν, όχι τη βία, αλλά την ελπίδα που ξυπνάει όταν οι άνθρωποι αρχίσουν να πιστεύουν ότι μπορούν να σταθούν όρθιοι.

Ο κόσμος αλλάζει όταν το κοινό «εγώ» μετατραπεί σε συλλογικό «εμείς». Δεν υπάρχει πιο όμορφη επανάσταση από εκείνη που γεννιέται μέσα από την αλληλεγγύη, την κοινή ανάσα, την κοινή πράξη. Και τότε, ακόμη κι αν όλα μοιάζουν χαμένα, οι άνθρωποι βρίσκουν τρόπους να ξαναφέρουν το φως.

Η μάζα δεν είναι απειλή όταν αγαπά, είναι το πιο δυνατό χέρι που μπορεί να χτίσει έναν νέο κόσμο.

Mr Post Fluxus

Eduardo Galeano / 3 Σεπτεμβρίου 1940 / 13 Απριλίου 2015

Eduardo Galeano / 3 Σεπτεμβρίου 1940 / 13 Απριλίου 2015

"Δεν πιστεύω στη φιλανθρωπία, πιστεύω στην αλληλεγγύη. Η φιλανθρωπία είναι κατακόρυφη, άρα είναι ντροπιαστική. Πηγαίνει από πάνω προς τα κάτω. Η αλληλεγγύη είναι οριζόντια. Σέβεται τον άλλο και μαθαίνει από αυτόν".

Η φιλανθρωπία κουβαλάει συχνά μέσα της μια ανισορροπία δύναμης, εκείνος που «έχει» δίνει σε εκείνον που «δεν έχει», χωρίς να αλλάζει την αιτία της ανισότητας. Είναι μια σχέση που μπορεί να φέρει ευγνωμοσύνη, αλλά και ντροπή.

Η αλληλεγγύη από την άλλη, προϋποθέτει ισοτιμία. Δεν υπάρχει «πάνω» και «κάτω», αλλά δίπλα, δίπλα. Είναι μια πράξη που αναγνωρίζει την κοινή μας ανθρώπινη κατάσταση, τη δυνατότητα να στηριζόμαστε και να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο.

Η φράση θυμίζει και τον Μπέρτολτ Μπρεχτ, που έλεγε: «Η φιλανθρωπία δεν αλλάζει τον κόσμο, η αλληλεγγύη τον μεταμορφώνει.»

Mr Post Fluxus

Κάθε Κλειστό Σχολείο Είναι Ένα Μέλλον Που Πεθαίνει

Κάθε Κλειστό Σχολείο Είναι Ένα Μέλλον Που Πεθαίνει

Το μέγεθος της καταστροφής στην Παιδεία δεν είναι απλώς μια θλιβερή στατιστική, είναι ένα εθνικό έγκλημα που χτυπά την καρδιά της κοινωνίας. Από το 2019 μέχρι σήμερα, η χώρα μας μετράει κλειστά σχολεία και χαμένα παιδιά. Τριακόσια πενήντα πέντε 355 νηπιαγωγεία έκλεισαν (+14% σε σχέση με το 2019), τριακόσια δεκαεννέα 319  δημοτικά κατέβασαν ρολά (+29% σε σχέση με έξι χρόνια πριν), σαράντα 40 γυμνάσια και λύκεια σίγησαν. Ο μαθητικός πληθυσμός κατρακύλησε, φτάνοντας το 2025 στους 1.210.000 μαθητές (–11% σε σχέση με το 2019), ενώ στα δημοτικά η πτώση είναι ακόμα πιο δραματική, 488.018 μαθητές (–19% σε σχέση με έξι χρόνια πριν).

Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι ψυχρά δεδομένα, είναι παιδιά που δεν γεννήθηκαν ποτέ, είναι νέοι που έφυγαν στο εξωτερικό, είναι οικογένειες που δεν άντεξαν. Κάθε κλειστή αίθουσα είναι ένα καρφί στο φέρετρο της υπαίθρου, κάθε άδειο θρανίο είναι μια φωνή που χάθηκε πριν προλάβει να ακουστεί. Το δημογραφικό, η μετανάστευση, η πολιτική αδιαφορία δεν είναι δικαιολογίες, είναι η παραδοχή μιας χώρας που παραδίδεται στη φθορά, που ψυχορραγεί, αναμένοντας τον επιθανάτιο ρόγχο της.

Η πολιτεία έκανε το μοιραίο λάθος να αντιμετωπίσει την Παιδεία σαν κόστος και όχι σαν επένδυση. Έκλεισε σχολεία αντί να στηρίξει κοινότητες, άφησε τους εκπαιδευτικούς να παλεύουν μόνοι τους, γύρισε την πλάτη στη νεολαία. Όταν η κοινωνία φωνάζει για το δημογραφικό, η εξουσία μετράει πίνακες και στατιστικές. Όταν οι οικογένειες παλεύουν να μεγαλώσουν παιδιά με αξιοπρέπεια, η εξουσία σιωπά.

Η λύση υπάρχει, αλλά απαιτεί πολιτικό θάρρος και κοινωνική βούληση. Να ανοίξουν ξανά τα σχολεία στις γειτονιές και στα χωριά, γιατί κάθε σχολείο είναι φως και ζωή. Να στηριχθούν οι οικογένειες με ουσιαστικά μέτρα για γέννα, ανατροφή, εργασία και στέγαση. Να δοθούν αξιοπρεπείς μισθοί και σταθερές θέσεις στους εκπαιδευτικούς, ώστε να μείνουν εδώ και να χτίσουν το μέλλον με τα παιδιά μας. Να εξοπλιστούν τα σχολεία με σύγχρονες υποδομές, ώστε να μην υπάρχουν μαθητές δύο ταχυτήτων. Να γίνει η Παιδεία κέντρο πολιτισμού, τέχνης και δημιουργίας, γιατί μόνο έτσι χτίζεται μια κοινωνία με μέλλον.

Και μαζί με όλα αυτά, να μειωθούν οι μαθητές ανά τάξη. Γιατί ουσιαστικό μάθημα δεν γίνεται με στοιβαγμένα παιδιά σε αίθουσες, γίνεται με λίγους μαθητές, με χρόνο για τον καθένα, με δάσκαλο που προλαβαίνει να διδάξει και να ακούσει.

Ο στόχος πρέπει να είναι ξεκάθαρος. Στο νηπιαγωγείο το τμήμα να έχει 12 μαθητές (μέγιστο 14). Στις πρώτες τάξεις του δημοτικού 15 μαθητές (μέγιστο 17). Στις μεγαλύτερες τάξεις 18 μαθητές (μέγιστο 20). Στο γυμνάσιο 20 μαθητές (μέγιστο 22). Στο λύκειο 22 μαθητές (μέγιστο 24). Σήμερα υπάρχουν τμήματα με 24 και 25 παιδιά, οπότε μιλάμε για μείωση 20% έως 30% ώστε να υπάρξει πραγματική παιδαγωγική ουσία.

Αυτό είναι το όριο που δίνει ποιότητα στο μάθημα. Λίγοι μαθητές, ζωντανή τάξη, δάσκαλος που προλαβαίνει να σταθεί σε κάθε παιδί, τάξη που δεν πνίγεται στον θόρυβο αλλά αναπνέει γνώση.

 Κάθε παιδί που λείπει είναι ένα αύριο που θάβεται. Κάθε σχολείο που κλείνει είναι μια κοινωνία που πεθαίνει. Αν η πολιτεία συνεχίσει να σιωπά, τότε η σιωπή θα γίνει συνενοχή. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από τη συλλογική φωνή μας. Η Παιδεία δεν χαρίζεται, διεκδικείται, είναι κραυγή αγωνίας, είναι κάλεσμα για δράση.

Αν η πολιτεία θέλει πραγματικά να αναχαιτίσει τον μαρασμό της Παιδείας και της κοινωνίας, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσει τα λάθη της. Για χρόνια αντιμετώπισε την εκπαίδευση σαν δαπάνη και όχι σαν επένδυση. Έκλεισε σχολεία στην περιφέρεια αντί να στηρίξει τις τοπικές κοινότητες, άφησε τα χωριά να ερημώσουν, δεν έδωσε κίνητρα σε νέους ανθρώπους να μείνουν και να δημιουργήσουν οικογένεια, δεν στήριξε τους εκπαιδευτικούς που σηκώνουν το βάρος μιας χώρας που γερνά.

Το πρώτο που πρέπει να αλλάξει είναι η αντίληψη. Η Παιδεία δεν είναι λογιστική γραμμή, είναι το θεμέλιο του μέλλοντος. Η πολιτεία οφείλει να αναλάβει άμεσα δράση για να αναστρέψει τη φθορά της Παιδείας και της κοινωνίας. Πρέπει:

• Να σταματήσει το κλείσιμο σχολείων και να ανοίξει ξανά εκείνα που αποτελούν τον τελευταίο πυρήνα ζωής στις τοπικές κοινωνίες
• Να δώσει ουσιαστικά κίνητρα σε νέες οικογένειες, με στήριξη στη γέννηση, στην ανατροφή, στην εργασία και στη στέγαση
• Να επενδύσει σε εκπαιδευτικούς με σταθερότητα, μόνιμες θέσεις και αξιοπρεπείς μισθούς, ώστε να μη φεύγουν οι νέοι δάσκαλοι και καθηγητές στο εξωτερικό
• Να εξοπλίσει τα σχολεία με όλες τις σύγχρονες υποδομές που χρειάζονται, από νηπιαγωγείο μέχρι λύκειο, γιατί κάθε παιδί δικαιούται ίσες ευκαιρίες μάθησης
• Να δημιουργήσει και να εξοπλίσει πλήρως αίθουσες για εργαστήρια, εικαστικά, θέατρο, μουσική, ξένες γλώσσες, γυμναστήρια και κάθε άλλη ειδικότητα
• Να μειώσει τον αριθμό μαθητών ανά τάξη ώστε κάθε παιδί να έχει πρόσβαση σε ουσιαστική διδασκαλία και προσωπική υποστήριξη
• Να εφαρμόσει εξατομικευμένη στήριξη σε μαθητές με δυσκολίες, προγράμματα ενισχυτικής διδασκαλίας και σύγχρονα μέσα τεχνολογίας
• Να συνδέσει το σχολείο με την κοινωνία, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και τις τέχνες, ώστε να είναι χώρος ζωής και δημιουργίας και όχι απλώς εκπαίδευσης
• Να επενδύσει σε συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και στην ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων διδασκαλίας
• Να δημιουργήσει δίκτυο αναπληρωτών και υποστηρικτικού προσωπικού, έτοιμο από την αρχή της σχολικής χρονιάς, για να μη μένουν κενά και οι μαθητές να μην χάνουν ώρες μάθησης

Μόνο με αυτές τις αλλαγές η Παιδεία θα σταθεί ξανά στα πόδια της, κάθε παιδί θα έχει πραγματική ευκαιρία μάθησης, και η κοινωνία θα αποκτήσει το μέλλον που δικαιούται. Κάθε σχολείο που ανοίγει, κάθε τάξη που μικραίνει, κάθε παιδί που στηρίζεται είναι μια νίκη απέναντι στη σιωπή και στην αδιαφορία. Το λάθος της πολιτείας ήταν ότι κοίταξε βραχυπρόθεσμα, αδιαφόρησε για το δημογραφικό, άφησε τις κοινότητες να μαραζώσουν. Η διόρθωση πρέπει να είναι γενναία, μια εθνική στρατηγική για τη στήριξη των παιδιών και της οικογένειας, μια Παιδεία που δεν θα μικραίνει χρόνο με τον χρόνο αλλά θα ανοίγει δρόμους για το αύριο.

Γιάννης Σταμενίτης, καθηγητής εικαστικών μαθημάτων, αισθητικής αγωγής

εικόνα, δάνειο από το διαδίκτυο